Türkiye için üretilen F-35’ler depoda tutuluyor
Türkiye’nin programdan çıkarılmasından önce Türk Hava Kuvvetleri için 6 adet F-35A üretildi. Uçakların bir bölümünün Türk pilotların ABD’deki eğitim sürecinde kullanılması planlanırken, Türkiye’nin programdan çıkarılmasıyla birlikte uçakların teslim süreci durduruldu.
Türkiye için üretilen ilk F-35’in 2018 yılında teslim edildiği, Türk pilotların da ABD’de eğitim almaya başladığı biliniyor. İlk aşamada 30, toplamda ise 100 adet F-35A tedarik edilmesi planlanıyordu.
Depolanan uçakların korunması için çeşitli bakım prosedürleri uygulanıyor. Uçakların bazı sistemleri korozyona karşı özel sıvılarla korunurken hassas sistemlerin de mühürlendiği ve düzenli bakım çalışmalarının sürdürüldüğü aktarılıyor.
Türkiye neden F-35 programından çıkarıldı?
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD, 2019 yılında Türkiye’yi F-35 programından çıkardı. Türkiye için üretilen uçakların teslimatı da bu süreçte durduruldu.
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dönmesinin önündeki temel başlıklardan biri S-400 sistemi olarak öne çıkıyor. Gündeme gelen çözüm seçenekleri arasında S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi de bulunuyor.
Ancak söz konusu sistemlerin başka bir ülkeye devri konusunda Rusya’nın tutumunun da belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
F-35 programına dönüş için dört aşamalı senaryo
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olması halinde dört aşamalı bir yol haritası öngörülüyor.
Bu kapsamda ABD’de muhafaza edilen 6 F-35A’nın Türkiye’ye teslim edilmesi, 30 uçaklık yeni bir F-35A siparişi için takvim oluşturulması, Türk savunma sanayii şirketlerinin üretim ortaklığına yeniden dahil olması ve SOM-J başta olmak üzere yerli mühimmatların F-35 filosuna entegrasyonu gündeme gelebilecek başlıklar arasında gösteriliyor.
Türkiye, F-35 Lightning II programına 2002 yılında dahil olmuş, 2003 yılında Türk savunma sanayii şirketleri projenin üretim ve tedarik zincirine katılmıştı. Türkiye’nin program kapsamında bugüne kadar yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptığı belirtiliyor.
