Dünyanın en büyük bellek üreticileri Samsung, SK hynix ve Micron, ABD’de açılan toplu davayla karşı karşıya kaldı. Şirketlerin yapay zeka odaklı HBM üretimini gerekçe göstererek DDR3 ve DDR4 bellek arzını bilinçli şekilde azalttığı ve bunun fiyatları rekor seviyeye taşıdığı iddia ediliyor.
Bellek devlerine fiyat manipülasyonu suçlaması
Samsung, SK hynix ve Micron hakkında 25 Haziran’da Kaliforniya federal mahkemesinde toplu dava açıldı. Dava, son yıllarda yükselen fiyatlar döneminde standart DRAM bellek içeren ürünleri satın alan tüketiciler ve şirketler adına yürütülmek isteniyor.
Davada üç şirketin küresel DRAM pazarındaki baskın konumlarını kullanarak üretim stratejilerini ortak şekilde değiştirdiği öne sürülüyor. İddiaya göre üreticiler, yapay zeka sistemleri için kritik öneme sahip HBM üretimine ağırlık verirken bunu diğer geleneksel DRAM belleklerin üretimini bilinçli olarak azaltmak için kullandı.
Dava dosyasına göre bu koordineli strateji, standart DRAM arzını ciddi ölçüde düşürdü ve son dört yılda bellek fiyatlarının yaklaşık yüzde 700 yükselmesine neden oldu. Başvuruda bu süreç, “RAMpocalypse” (RAM Kıyameti) olarak tanımlanıyor.
Davacılar ayrıca Apple’ın kısa süre önce iPad ve Mac ürünlerinde yaptığı kapsamlı fiyat artışlarının da yükselen bellek maliyetlerinin somut sonuçlarından biri olduğunu savunuyor.
Geçmişte ceza yemişlerdi
Dava, üç üreticinin geçmişte yaşadığı rekabet ihlali davalarını da örnek gösteriyor. Belgelerde Samsung ve SK hynix’in 2000’li yıllarda ABD Adalet Bakanlığı tarafından açılan bellek fiyatlarını sabitleme davalarında suçlarını kabul ettiği hatırlatılıyor.
Söz konusu süreçte şirketlere toplam 731 milyon dolar para cezası verilmiş, ayrıca bazı yöneticiler hapis cezasına çarptırılmıştı.
Fiyatlarda yükseliş sürecek
Davanın açıldığı dönemde birçok teknoloji şirketi de yüksek bellek maliyetlerinin kalıcı hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. Örneğin Lenovo, yükselen bellek fiyatlarının sektörde “yeni normal” haline geldiğini ifade etmişti.
Öte yandan yatırım kuruluşu Jefferies de fiyatların kısa vadede normale dönmesini beklemiyor. Kurumun tahminlerine göre 2026’nın üçüncü çeyreğinde bellek fiyatları mevcut çeyreğe kıyasla yüzde 40-50, dördüncü çeyrekte ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 30-40 daha yüksek seviyeye ulaşacak. 2027 yılında da yıllık bazda yüzde 40-45’lik yeni bir artış öngören Jefferies, fiyatlarda belirgin bir yavaşlamanın ise ancak 2028 yılında görülebileceğini tahmin ediyor.
