Avrupa Birliği’nin, 2030 sonrasında satışa sunulacak yeni otomobillerde hız sınırını yalnızca uyaran değil, gerektiğinde aracı otomatik olarak yavaşlatan uydu destekli bir sistem üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Mevcut Akıllı Hız Asistanı (ISA) sisteminin bir adım ötesine geçecek bu teknoloji, sürücüler arasında şimdiden tartışma yarattı.
The Daily Mail’in haberine göre değerlendirilen öneri, aracın GPS uydu konumu ve dahili sensörler aracılığıyla bulunduğu yolu tespit ederek bunu harita verileriyle karşılaştırmasını öngörüyor. Araç, belirlenen hız sınırının aşıldığını tespit ederse sürücüyü yalnızca uyarmakla kalmayacak, motor gücünü azaltarak hızın düşmesini sağlayabilecek.
Mevcut Akıllı Hız Asistanları yalnızca uyarı veriyor
AB’de Temmuz 2024’ten bu yana satılan tüm yeni otomobillerde Akıllı Hız Asistanı sistemi bulunması zorunlu. Sistem; kameralar, GPS verileri ve dijital haritaları kullanarak yolun hız sınırını belirliyor ve sürücü sınırı aşarsa sesli uyarı veriyor. Adaptif hız sabitleyici kullanılan araçlarda ise hızı sınıra göre ayarlayabiliyor. Bununla birlikte sürücüler mevcut sistemi devre dışı bırakabiliyor veya gaz pedalına daha sert basarak sistemi geçersiz kılabiliyor. Ancak sistem, araç her yeniden çalıştırıldığında otomatik olarak tekrar aktif hale geliyor.
En büyük endişe: Yanlış hız limiti algılanması
Uzmanların en büyük çekincesi ise mevcut teknolojinin kusursuz olmaması. Kamera yanlış bir tabelayı okuyabiliyor veya harita verilerindeki hatalar nedeniyle sistem yanlış hız sınırı gösterebiliyor. Bugün bu tür hatalar yalnızca sürücüyü yanlış uyarmak anlamına gelirken, gelecekte sistem aracın hızını otomatik olarak düşürürse güvenlik riski oluşturabileceği belirtiliyor. Örneğin otoyolda seyreden bir aracın yanlışlıkla kendisini 50 km/s hız sınırına sahip bir bölgede sanarak aniden güç kesmesi ciddi tehlikelere yol açabilir.
Gerçek yol testlerinde doğruluk oranı düşüyor
İngiltere merkezli Thatcham Research tarafından yapılan testler de bu endişeleri destekliyor. Kuruluş, AB’nin mevcut onay testlerinin gerçek kullanım koşullarını tam olarak yansıtmadığını belirtiyor.
Testlerde en düşük performans gösteren otomobil, mesafe bazlı değerlendirmede yüzde 91,3 doğruluk elde ederken, hız sınırının değiştiği kritik noktalarda doğruluk oranı yüzde 74,3’e kadar düştü. Bu da yaklaşık her dört hız sınırı değişiminden birinde sistemin yanlış bilgi verdiği anlamına geliyor.
En başarılı araçta bile doğruluk oranı mesafe bazlı yüzde 98,39’dan, hız sınırı değişimlerinde yüzde 90,3’e geriledi. Araştırma ayrıca bazı araçların Birleşik Krallık’ta gerçekte bulunmayan 8 km/s ve 160 km/s gibi hız sınırları gösterdiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu tür hataların sürücülerin sisteme olan güvenini azaltabileceğini vurguluyor.
AB’de güvenlik teknolojileri artıyor
Avrupa Birliği son yıllarda yeni otomobiller için birçok güvenlik sistemini zorunlu hale getirdi. Akıllı Hız Asistanı sisteminin yanı sıra sürücü yorgunluk algılama sistemi, dikkat dağınıklığı uyarıları, olay veri kaydedicisi (kara kutu) ve alkol kilidi sistemlerine uygun altyapı da yeni araçlarda bulunmak zorunda.
Buna rağmen uydu destekli zorunlu hız sınırlama sistemi için henüz AB’nin resmi bir planı bulunmuyor. Böyle bir teklifin yasalaşması halinde otomobil üreticileri, tüketici kuruluşları ve sürücülerden ciddi siyasi ve kamuoyu tepkisi görebileceği değerlendiriliyor.
