Polonya’da Anayasa Mahkemesi yönetimine ilişkin alınan karar, ülkede siyasi ve hukuki krize yol açtı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski, mahkemenin işleyişini engelledikleri gerekçesiyle bir ay süreyle açığa alındı.
Mahkemenin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, kararın Genel Mahkemelerin Yapısına İlişkin Kanun’un 130. maddesine dayandırıldığı belirtildi. İki ismin, Polonya Parlamentosu tarafından usulüne uygun şekilde seçilen tüm hakimlerin katılımıyla Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun toplanmasını engellediği ve davalara bakacak hakim heyetlerini kanuna aykırı biçimde belirlediği ifade edildi.
Polonya Adalet Bakanı ve Genel Savcısı Waldemar Zurek ise Swieczkowski ve Sochanski’nin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve cezai sorumluluğa tabi tutulmaları talebiyle 50 ciltlik soruşturma dosyasını Anayasa Mahkemesine iletti. Açığa alma kararının ardından mahkeme başkanlığı görevine geçici olarak en kıdemli hakim Anna Korwin-Piotrkowska getirildi.
Cumhurbaşkanı Senegal yolundan geri döndü
Kararı, Senegal’e resmi ziyaret gerçekleştirmek üzere yola çıktığı sırada İspanya hava sahasındayken öğrenen Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ülkeye dönme kararı aldı.
Başkent Varşova’ya dönen Nawrocki, önce Yargıtay Başkanı Zbigniew Kapinski ile Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda görüştü. Ardından Kapinski ile birlikte Anayasa Mahkemesi binasına gitti.
Bu sırada mahkeme önünde ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) yöneticileri ve vatandaşlar protesto gösterisi düzenledi. PiS Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski’nin de katıldığı gösteriler sırasında yoğun güvenlik önlemleri alındı. Mahkeme binasına girmeye çalışan 3 kişi polis tarafından gözaltına alındı.
Mahkeme girişinde cumhurbaşkanı ile hakim arasında arbede
Cumhurbaşkanı Nawrocki, beraberindeki heyetle mahkeme binasına girmek istedi. Ancak geçici olarak başkanlık görevine getirilen hakim Anna Korwin-Piotrkowska, Nawrocki’nin içeri girmesine engel olmaya çalıştı.
İkili arasında yaşanan gerginlik kameralara yansıdı. Görüntülerde Nawrocki’nin “Lütfen çekilin” ve “Lütfen beni bırakın” dediği, Korwin-Piotrkowska’nın ise “Beyefendi içeri giremezsiniz” diyerek cumhurbaşkanını durdurmaya çalıştığı görüldü. Kısa süreli itişmenin ardından Nawrocki mahkeme binasına girdi.
Yargıtay Başkanı Zbigniew Kapinski ile açığa alınan Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski de cumhurbaşkanıyla birlikte binaya giren isimler arasında yer aldı.
Nawrocki: Anayasal organ zor kullanılarak ele geçirildi
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, yerel saatle sabaha karşı 05.00’te yaptığı açıklamada yaşananlara sert tepki gösterdi. Nawrocki, “Bu gece Polonya Cumhuriyeti’nde kamu düzeni ihlal edilmiş ve devletin anayasal bir organı zor kullanılarak ele geçirilmiştir” ifadelerini kullandı.
Yargıtay Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştüğünü belirten Nawrocki, Kapinski’nin de Anayasa Mahkemesinde yetkiyi gasp etmeye çalışan kişilerin eylemlerini yasal kabul etmediğini söyledi.
Hukuki düzenin yeniden tesis edilmesini ve hükümet tarafından gönderilen polisin Anayasa Mahkemesi yerleşkesinden ayrılmasını isteyen Nawrocki, açığa alınan Başkan Yardımcısı Sochanski’nin yasal olarak görevini sürdürdüğünü savundu.
Cumhurbaşkanı, ülkedeki siyasi durumun istikrara kavuşturulması ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesi amacıyla parlamentodaki siyasi güçlerin temsilcilerinin katılacağı acil bir istişare toplantısı düzenleyeceğini de açıkladı. Açıklama, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Başkanı Pawel Szefernaker tarafından okundu.
Swieczkowski: Anayasal kuruma yönelik darbeyle karşı karşıyayız
Bir ay süreyle açığa alınan Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski de sabaha karşı mahkeme binası önünde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Bir binanın hileyle ele geçirilebileceğini ancak devletin anayasal bir kurumunun bu şekilde ele geçirilemeyeceğini savunan Swieczkowski, mahkemenin hükümetin korumaları eşliğinde arka kapıdan giren kişilerden değil, hukuka uygun şekilde atanmış hakimlerden oluştuğunu söyledi.
Swieczkowski, “Anayasal bir devlet kurumuna yönelik saldırıyla karşı karşıyayız. Bir darbeyle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
İki büyükelçi istifa etti
Polonya’da yaşanan gelişmelerin ardından ülkenin Çin Halk Cumhuriyeti Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Romanya Büyükelçisi Pawel Soloch da istifa ettiklerini duyurdu.
Anayasa Mahkemesi yönetimine ilişkin kararın ardından başlayan protestolar ve karşılıklı açıklamalar sürerken, Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin çağrısını yaptığı acil istişare toplantısının ülkedeki siyasi krizin seyrine ilişkin önemli bir gelişme olması bekleniyor.
