Mahkeme süreci
Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI), antik kentteki kaçak kazılara ilişkin görgü tanıklarının ifadeleri, bilimsel verileri dikkate alarak Türkiye’nin iade talebini haklı buldu. Mahkeme, Cleveland’daki heykele el konmasına karar verdi.
ABD müzesi, Ekim 2023’te heykelin kökeninin kesin olmadığı yönünde mahkemeye itiraz etti.
Bunun üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı’yla Cleveland Sanat Müzesi’nin heykelin kökeni için ortak analiz çalışmaları yaptı.
Bu kapsamda müze ekibi 2024 Mayıs’ta heykelin silikon ayak kalıbını, bakanlık denetiminde Boubon Antik Kenti’ndeki bronz heykel kaideleriyle karşılaştırdı. Numuneler uyumlu çıktı.
Almanya’daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi laboratuvarının analizleri de heykelin Boubon’da uzun yıllar gömülü kaldığını tespit etti.
Müze bunun heykelin Türkiye’ye iadesini kabul etti.
Karar Manhattan Bölge Savcılığı’nca da Türkiye’ye resmen bildirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’yla, New York Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi 2021’de işbirliği başlatmış, Lucius Verus, Septimius Severus ve İmparator Caracalla’ya ait heykeller dahil birçok Boubon kökenli eser Türkiye’ye geri getirilmişti.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, X’teki açıklamasında heykelin iadesi hakkında şunları söyledi:
“1960’lı yıllarda Boubon Antik Kenti’nden yasadışı yollarla yurt dışına çıkarılan ve Roma İmparatoru Marcus Aurelius’u filozof kimliğiyle betimleyen eşsiz bronz heykel, Cleveland Sanat Müzesi’nde düzenlenen törenle resmen Türkiye’ye iade edilmiştir. Yaklaşık 65 yıl süren bilimsel, hukuki ve diplomatik girişimlerin ardından, Marcus Aurelius’un heykeli nihayet ait olduğu Anadolu topraklarına dönmektedir.
Söz konusu eser, Türkiye’ye getirilişinden önce, üç ay süreyle Cleveland Sanat Müzesi’nde özel bir sergi kapsamında ziyaretçilerin ilgisine sunulacaktır. Temmuz ayındaysa ülkemizde, kendi kültürel bağlamı içerisinde yeniden hayat bulacaktır. Böylelikle, Marcus Aurelius’un uzun yolculuğu, ait olduğu topraklarda son bulmuş olacaktır.”
