İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Emniyet Genel Müdürlüğü Demet Sezen Toplantı Salonu’nda, belediyelere yönelik terör soruşturmalarına ilişkin basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda konuşan Bakan Soylu, “15 Temmuz sonrasında FETÖ temizliği yaptık. Çok masum olabilecek sivil toplum alanında FETÖ temizliği yaptık. Yargıda FETÖ temizliği yaptık. Poliste, askerde, jandarmada, eğitimde, tüm kamu kurumlarında FETÖ temizliği yaptık. Aynı şekilde, dağlardaki her taşın altından, en küçük belediye sızmalarına kadar da PKK temizliği yaptık, yapmaya da devam ediyoruz. Bu tecrübemiz sebebiyle belediyeler, terörle mücadelede hassasiyetle takip ettiğimiz bir alandır. Gerek bütçe yapıları itibarıyla gerek anayasa ve demokrasinin sağladığı imkanlarla yerel hizmet merkezleridir. Görev tanımları itibarıyla toplumun her kesimine, sosyal hayatın her alanına temas ederler. Vatandaşa hizmette vardır, kültürel hayatta vardır, imar ve altyapıda vardır, hatta dolaylı da olsa eğitimde vardır. Hem insan kaynağına hem lojistik imkanlara, hem de mali imkanlara doğrudan temas eden kurumlar oldukları için terör örgütlerinin sızmak isteyeceği yerlerin başında gelirler” ifadelerini kullandı.
“Bizim yaptığımız idari denetim ve soruşturmalar genel olarak 5 şekilde başlar”
Soruşturmaların başlatılmasının 5 şekilde başlayabileceğini ifade eden Bakan Soylu, “Bakanlık olarak mülkiye müfettişlerimiz tarafından, eğer belediye şirketleri söz konusuysa da Ticaret Bakanlığı müfettişleriyle MASAK uzmanları birlikte yaptığımız soruşturmalar, idari soruşturmalardır. Bir de ayrıca adli soruşturmalar vardır; bunlar da savcılık ve mahkeme eliyle yürütülür. Bizim yaptığımız idari denetim ve soruşturmalar genel olarak 5 şekilde başlar. Birincisi, vatandaşlarımızın ihbar ve şikâyetleriyle, ikincisi, cumhuriyet savcılarının talebiyle; üçüncü olarak olağan kontrollerde müfettişlerin tespitleriyle, dördüncü olarak, kamuoyuna yansıyan haberler üzerine; beşinci olarak da bakanlıkça re’sen soruşturma başlayabilir. Belediye şirketleriyle ilgili de denetim yapılıyor ancak, bu şirketlerin Türk ticaret kanununa tabi olmaları nedeniyle, bu denetimler için Ticaret Bakanlığımızdan müfettiş talep ediyoruz ve soruşturmayı müştereken yürütüyoruz. Bu itibarla, belediye şirketlerinde işe alma ve işten çıkarma yetkisinin şirket yönetimlerine ait olduğunu da altını çizerek ifade etmek isterim” şeklinde konuştu.
“İçişleri Bakanlığı olarak mülkiye müfettişleri ile mahalli idareler kontrolörlerini görevlendirdik”
2019-2022 arasında 74 belediyede terörle bağlantılı 88 soruşturma yürütüldüğünü aktaran Bakan Soylu, “Daha önce terör soruşturmalarından aşina olduğumuz ve yoğun bir çabayla bertaraf ettiğimiz terör iltisaklı faaliyetlerin, 2019 yılı mahalli idareler seçimlerinden sonra özellikle CHP’ye mensup belediyelere, terör örgütleriyle irtibat ve iltisaklı olan şahıslar yerleştirilerek tekrar canlandırılmaya çalışıldığı yönünde emareler görülmesi üzerine, İçişleri Bakanlığı olarak hızla konuya müdahil olduk ve etraflıca araştırmak üzere mülkiye müfettişleri ile mahalli idareler kontrolörlerini görevlendirdik. Terör soruşturmaları, 2019 yılında 33 belediyede toplam 42 soruşturma, 2020 yılında 13 belediyede toplam 14 soruşturma, 2021 yılında 16 belediyede toplam 18 soruşturma, 2022 yılında 12 belediyede toplam 14 soruşturma olmak üzere toplamda 74 belediyede 88 soruşturma yürütülmüştür. Bu 88 soruşturmadan da 79’u tamamlanmış; 42 ön inceleme raporu, 19 araştırma raporu, 33 tevdi raporu, 2 inceleme raporu, 3 form inceleme raporu, 2 tazmin raporu düzenlenmiştir. 9 soruşturma ise halen devam etmektedir. Zaman zaman muhalefet partileri tarafından; özellikle muhalefet partili belediyelere müfettiş gönderildiği ve bu yolla muhalefet partili belediyeler üzerinde baskı oluşturulmaya çalışıldığı iddiaları dillendirilmektedir” dedi.
“Hiçbir partiye bir ayrımcılık söz konusu değildir”
Belediyelere yönelik terör soruşturmaları çerçevesinde hiçbir siyasi partiye ayrıcalık uygulanmadığını belirten Bakan Soylu, “2019-2022 yılları arasında bakanlık makamından alınan genel soruşturma, araştırma, ön inceleme ve araştırma onay sayılarında AK Parti 885 onay, yüzde 33.5; CHP bin 107 onay, yüzde 41.9; Milliyetçi Hareket Partisi 265, yüzde 10.03; İYİ Parti 35 onay, yüzde 1.32; HDP 148 onay, yüzde 5.6; bağımsız belediyelerle ilgili 57 onay, yüzde 2.16; SP 21 onay, yüzde 0.42; DP 9 onay, yüzde 0.34. Bunların içinden soruşturma izni verilmesi kararlarının dağılımı ve inceleme araştırma sayısına göre oranı ise AK Parti 227 karar, oranı yüzde 26; CHP 234 karar, oranı yüzde 21; Milliyetçi Hareket Partisi 86 karar, oranı yüzde 32; İYİ Parti 11 karar, oranı yüzde 31; HDP 93 karar, oranı yüzde 63. Hiçbir partiye bir ayrımcılık söz konusu değildir” şeklinde konuştu.
“Sayılardan anlaşılacağı gibi burada da partiler arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır”
Soruşturmalar hakkındaki verileri de paylaşan Bakan Soylu, “Belediyelerde imar, ihale, personel, ruhsat gibi belli konulardaki faaliyet ve işlemlere ait özel teftişler yapıyoruz. Akıllarda soru işareti kalmaması için 31 Mart 2019 ve 22 Kasım 2022 tarihleri arasında, belediyelerde yapılan özel teftişlerin sayısı; AK Parti’li 72 belediyede, CHP’li 57 belediyede, Milliyetçi Hareket Partili 19 belediyede, İYİ Partili 2, HDP’li 34, bağımsız 4 belediyede, Saadet Partili 2 belediyede, vekalet edilen 8 belediyede ve 6 adet de diğerlerinde olmak üzere toplam 204 belediyede özel teftiş yapılmıştır. Bunların yüzde dağılımı; AK Parti yüzde 35.2, CHP yüzde 27.8, Milliyetçi Hareket Partisi yüzde 9.2, İYİ Parti yüzde 0.9, HDP yüzde 17.5, Saadet Partisi yüzde 0.9 şeklindedir. Sayılardan anlaşılacağı gibi burada da partiler arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır” değerlendirmesinde bulundu.
“HDP’li belediyelerde de kayyum atamadığımız belediye var”
Bakan Soylu, açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Soylu, kendisine yöneltilen, “Terör soruşturması sebebiyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne kayyum atanacak mı” sorusuna, “Bu tip bir kayyum gündemimizde yok. HDP’li belediyelerde de kayyum atamadığımız belediye var burada kanunun kendine ait oluşturduğu mecburiyetler söz konusu, biz de o ilkelere uymak zorundayız. Belediyelerin mali kaynakları açısından, teröre aktarılan kaynak varsa mahkemeler çerçevesinde bu tespit edilirse tanzim raporu yazılır ve cezai sorumluluğu çıkar” cevabını verdi.
