Son aylarda gıda fiyatlarındaki artış durdurulamaz bir noktaya ulaşırken, yılın üçüncü çeyreğinde tarım sektörünün küçülmesi kaygıları daha da artırdı.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan gayri safi yurtiçi hasılayı (GYSH) oluşturan faaliyetler içinde tarım sektörü üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5.9 oranında küçüldü. Bu dönemde tarımsal hasıla 22 milyar 562 milyon dolar olarak gerçekleşti. Salgının da etkisiyle tedarikte yaşanan sıkıntılar nedeniyle dünyada gıda fiyatlarında yüzde 30’u aşan yıllık artış, Türkiye’de döviz kurlarındaki yükselişin maliyetlere yansıması nedeniyle daha yoğun şekilde hissediliyor. Nüfustaki artışa rağmen tarım sektörünün büyümesi gerekirken küçülmesi de önümüzdeki günlerde gıda ürünlerinde yeni zamların habercisi olarak yorumlanıyor.
CHP Genel Başkan Başdanışmanı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, tarım sektörünün yılın ilk çeyreğinde yüzde 8.3, ikinci çeyreğinde yüzde 0.6 büyüdüğüne dikkat çekerek, “2018 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 1.3 oranında küçülen tarım sektörü uzun bir aradan sonra tekrar küçülme yaşadı. AKP iktidarı döneminde tarım sektörü ortalama yüzde 2.9 oranında büyüdü. Bu büyüme rakamı istenilen en az yüzde 5 rakamının altında kaldığını gösteriyor” dedi.
ÇİFTÇİNİN BORCU KATLANIYOR
Tarımdaki büyüme hızının küçülmesinin sektörün GSYH içindeki payını da azalttığını vurgulayan Sarıbal, şunları söyledi:
“2020 yılının ilk 3 çeyreğinde tarımsal hasılanın GSYH içindeki payı yüzde 7.1 oranındaki iken bu yılın aynı döneminde bu rakam yüzde 6.1’e düştü. Bu durum ülke çiftçisinin ülkedeki gelirden düşük bir pay aldığını göstermektedir. Ülke çiftçisinin büyümesi, borçlarının azalması ve gelirlerinin artması ile mümkün olabilir. 2002 yılında çiftçilerimizin bankalara olan borcu 2.4 milyar lira idi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Eylül 2021 verilerine göre çiftçimizin borçları 152 milyar lirayı buldu. Yılbaşından bu yana 23 milyar lira, son bir yılda ise 27 milyar lira arttı. Ülkemizde üretilen bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretim değeri 2010 yılından beri erimektedir. Özellikle tek adam vesayet sistemine geçtikten sonra son 3 yıldır tarımsal üretim değerimiz ortalama 80 milyar dolar civarında gerçekleşti. Bu rakam bize çiftçimizin son 3 yıldır dolar bazında ürettiği ürünlerin para etmediği anlamına gelmektedir. Çiftçimizin ülke ekonomisinde yaşanan buhrandan büyük bir zarar gördüğünün ispatıdır.”
