Bulgaristan’da euro dönemi başladı. Balkan ülkesi, Avrupa Birliği’ne (AB) üye olduktan yaklaşık 20 sene sonra, yılbaşı itibarıyla resmen euroya geçti. Ülkede 1881’den beri kullanılan leva, önümüzdeki bir ay içinde yerini kademeli olarak euro’ya bırakacak. Birliğin en yoksul ülkesi olan Bulgaristan, NATO ve AB üyeliğinin ardından geçtiğimiz yılbaşı Schengen bölgesine ve yeni yıl itibarıyla da euro bölgesine dahil olarak, Avrupa’nın ana akımına daha da yaklaşma konusunda stratejik bir adım atmış oldu.
Bulgaristan’ın euro bölgesine dahil olmasıyla birlikte euro kullanan AB üyelerinin sayısı 21’e ortak para birimini kullanan AB vatandaşlarının sayısı ise yaklaşık olarak 357 milyon seviyesine ulaştı.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev dün gece yaptığı açıklamada, euro’ya geçişin Bulgaristan’ın AB’ye entegrasyonunun nihai adımı olduğunu söyledi.
Avrupa Merkez Bankası’nın Frankfurt’taki ana binası da Bulgaristan’ın euro’ya geçişi nedeniyle Bulgaristan bayrağı ile ışıklandırıldı.
Bir ay boyunca leva kullanımı devam edecek
Ülkede dönüşüm sürecinde bir ay boyunca kur oranı 1 euro = 1,95583 leva olacak şekilde her iki para birimi birlikte kullanılmaya devam edecek. Ödemeler leva ile yapıldığında para üstü euro olarak verilecek. Bu uygulama, levanın kademeli olarak dolaşımdan kaldırılmasını sağlayacak. 1 Şubat itibarıyla ise leva ile ödeme yapmak mümkün olmayacak. Bugün itibarıyla Bulgaristan’daki ATM’lerin yüzde 96’sı euro banknotları vermeye başlarken, geri kalan ATM’lerin de en geç iki hafta içinde euro’ya geçmesi öngörülüyor.
Euro kullanımına geçilmesinin somut faydaları arasında Bulgaristan’ın Avrupa ülkeleriyle ticaretin kolaylaşması, piyasanın şeffaflık ve rekabetçiliğinin artması ve aynı zamanda Bulgar vatandaşlarının yurt dışına seyahatleri ve yurt dışında yaşamalarının da kolaylaşması gösteriliyor.
Bulgarca “aslan” anlamına gelen leva, 1881’den beri Bulgaristan’ın para birimi olarak kullanılıyordu. Leva, ekonomik istikrarın sağlanamaması nedeniyle 1997’den bu yana önce Alman markına, ardından euro’ya sabitlenmiş bir kur oranıyla kullanılıyordu.
AB üyesi ülkelerin maliye bakanları, Bulgaristan’ın euro’ya geçişinin önünü açan kararı almışlardı
AB Komisyonu haziran ayında yayınladığı 2025 Yakınlaşma Raporu’nda Bulgaristan’ın euroya geçiş kriterlerini karşıladığı sonucuna varmış ve bu, Avrupa Merkez Bankası tarafından da desteklenmişti. Temmuz ayında ise AB üyesi ülkelerin maliye bakanları, Bulgaristan’ın euroya geçişinin önünü açan resmi kararı almışlardı.
Anketler, Bulgar halkının yüzde 49’unun euro’ya geçişe karşı olduğunu ortaya koymuştu
Kamuoyu yoklamaları, yaklaşık 6,5 milyon nüfuslu Bulgaristan’da halkın yeni para birimi konusunda ikiye bölündüğünü göstermişti. Güncel bir Eurobarometer anketi, Bulgar halkının yüzde 49’unun euro’ya geçişe karşı olduğunu ortaya koymuştu. Cumhurbaşkanı Rumen Radev, euro’ya geçiş konusunda bir referandum yapılmasını teklif etmiş, fakat bu hükümet tarafından reddedilmişti. Geçtiğimiz yılın başında ve ortalarında da euro’ya geçiş aleyhinde protesto gösterileri düzenlenmişti.
Koalisyon hükümeti istifa etmişti
Euroya geçiş, Bulgaristan’ın siyasi açıdan oldukça istikrarsız olduğu bir süreçte gerçekleşti. Başbakan Rosen Zhelyazkov liderliğindeki koalisyon hükümeti, 2026 bütçesine aleyhindeki kalabalık protesto gösterilerinin ardından istifa etmişti. Son dört yılda yedi genel seçim yapılan ülkede, sekizinci seçimin bu yılın başlarında yapılması bekleniyor.
