Tahıl ürünlerinin güvenli transferi için oluşturulan Müşterek Koordinasyon Merkezi (MKM) tarafından denetimi tamamlanan M/V ANHTEİA isimli ve Malta bandıralı gemi Afganistan için yola çıktı. Dünya Gıda Programı’nın (WFP) insani yardımları kapsamında Ukrayna’nın Chornomorsk Limanı’ndan 15 Ocak 2023’te hareket eden ve yaklaşık 16 bin ton buğday taşıyan gemi İstanbul Zeytinburnu açıklarında MKM yetkilileri tarafından denetlendi. Gemi Afganistan’a giden 5’inci gemi olma özelliğini taşıyor.
Ülkemizin yürüttüğü yoğun diplomasi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile BM Genel Sekreteri riyasetinde 22 Temmuz 2022’de Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler arasında imzalanan “Tahıl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarından Emniyetli Sevki Girişimi Belgesi” sonrasında 1 Ağustos’ta Odessa Limanı’ndan tahıl yüklü olarak yola çıkan ilk gemi olan Razoni’den bugüne dek Ukrayna limanlarından 674 gemi ile toplam 18 milyon tondan fazla tahıl ürünü sevk edildi.
Varılan mutabakat ile hem Ukrayna limanlarında tahıl yüklü olarak bekleyen gemilerin limanlardan emniyetli olarak çıkışı sağlanmış hem de İstanbul’da kontrolü yapılan gemilerin Ukrayna limanlarına giderek tahıl sevkiyatı yapmasının önü açılmıştı.
Türkiye’nin Yürüttüğü “Lider diplomasisi” ile 120 gün daha uzatılmıştı
Tahıl ürünlerinin Ukrayna’dan emniyetli şekilde sevki için İstanbul’da oluşturulan ve 27 Temmuz 2022’de açılan Müşterek Koordinasyon Merkezi, faaliyetlerin 29 Ekim’de Sivastopol’da gerçekleştirilen saldırılar nedeniyle geçici olarak durdurulduğunu BM ve Türkiye’deki makamlara iletmiş ve Ukrayna limanlarından gemi çıkışı durdurulmuştu.
“Lider diplomasisi” yürüten Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimleri ve talimatları doğrultusunda Milli Savunma Bakanı Akar da tahıl koridorunun açık kalmasına yönelik yoğun çalışmalar yürütmüş ve 19 Kasım 2022’de anlaşmanın 120 gün süreyle uzatılmasına karar verilmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde az gelişmiş ülkelere tahıl sevki
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “tahılda öncelik fakir ülkeler olacak” ifadeleriyle çağrıda bulunması üzerine az gelişmiş ülkelere giden tahıl miktarının artırılması sağlandı. Bu çerçevede tahıl krizinin yıkıcı sonuçlarından en çok etkilenen Yemen, Afganistan, Etiyopya, Somali ve Cibuti başta olmak üzere Afrika ve Asya’daki birçok ihtiyaç sahibi ülkeye gıda ulaştırılmış oldu.
