Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kurallar hayata geçiriliyor. 10 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle sosyal medya platformlarına yaş doğrulama ve çocukların korunmasına ilişkin çeşitli yükümlülükler getirildi.
Düzenleme kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak. Yeni hesap açmak isteyen kullanıcıların yaşları e-Devlet üzerinden doğrulanacak. Yaşının 15’in altında olduğu belirlenen kişilerin hesap açma talepleri reddedilecek.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Sosyal medya hesabı oluşturmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcılar, Siber Güvenlik Başkanlığının hizmeti üzerinden dijital belirteç oluşturacak ve bu belirteci hesap açmak istedikleri platforma iletecek.
Platformlar, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak. Dijital belirteç, kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
Yaş kontrolü yalnızca hesap açılışında yapılmayacak. Platformlar, kullanım süresince kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri sürdürmeyi de sağlayacak. Hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması halinde hesap geçici olarak askıya alınacak ve kullanıcıdan yeniden yaş doğrulaması istenecek.
15-18 yaş grubuna özel kısıtlamalar
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar, sosyal medya platformlarını çocuklara yönelik güvenlik önlemleriyle kullanabilecek. Bu hesaplarda bazı özellikler sınırlandırılacak.
Yeni düzenlemeye göre çocuk hesaplarında:
- Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak.
- Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
- Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
- Sonsuz kaydırma gibi ekran kullanımını artıran özellikler sınırlandırılacak.
- Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek.
- Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek.
- Ekran kaydı ve görüldü bilgisi gibi bazı özelliklere de kısıtlama getirilecek.
Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027 tarihi
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut sosyal medya hesaplarının yaş doğrulama sürecine de dahil edilmesi gerekiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, platformlara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar geçici süre tanındığını açıklamıştı.
Bu tarihten sonra yaş doğrulama sisteminin uygulanacağını belirten Göktaş, platformlara girişte e-Devlet üzerinden oluşturulan dijital belirteçlerin kullanılacağını ifade etmişti.
Buna göre, yaşı 15’in altında olduğu tespit edilen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak. 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar ise belirlenen güvenlik ve kullanım kısıtlamalarına tabi olacak.
Yaş doğrulaması sürekli kontrol edilecek
Bakan Göktaş, düzenlemenin yalnızca hesap açılışında yaş kontrolü yapılmasından ibaret olmadığını vurgulamıştı. Platformların, kullanıcıların yaşlarına ilişkin kontrolleri hizmet süresince de devam ettireceğini belirten Göktaş, şüpheli durumlarda hesapların askıya alınarak yeniden doğrulama istenebileceğini bildirmişti.
Yeni uygulamayla sosyal medya platformlarının çocuk kullanıcılar için yaş doğrulama mekanizması oluşturması ve belirlenen koruyucu önlemleri hayata geçirmesi gerekecek.
