Geçtiğimiz aylarda Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yapılan kanuni düzenlemeyle enerji piyasalarında ve çevresel piyasalarda piyasa bozucu davranışlarda bulunan kişiler için etkin ve caydırıcı yaptırımlar öngörülmüştü. Kanunda ayrıca konuya ilişkin uygulama usul ve esaslarının EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmişti. EPDK, konuya ilişkin hazırlıklarını tamamlayarak, yönetmelik taslağını kamuoyunun görüşlerine açtı.
Yönetmelik taslağına göre enerji piyasalarında ve çevresel piyasalarda şeffaflığın artırılması öngörülüyor. Piyasa işletmecileri ve piyasa katılımcıları, enerji ve çevre ürünlerinin ticaretini etkileyen olay ve durumlar hakkındaki bilgileri Şeffaflık ve Dahili Bilgi platformlarında kamuoyuna açıklamakla yükümlü kılınıyor. Böylelikle piyasa katılımcılarının piyasa faaliyetlerini fırsat eşitliği çerçevesinde yürütebilmesi ve piyasa katılımcıları arasındaki bilgi asimetrisinin önlenmesi amaçlanıyor.
Taslak düzenlemesinin diğer bir amacı da piyasa bozucu davranışların önüne geçmek. Taslakta piyasa bozucu davranışlar üç ayrı kategoride ele alınıyor. Buna göre enerji ve çevre ürünlerinin ticaretini etkileyen olay ve durumlara ilişkin bilgileri zamanında Dahili Bilgi Platformu’nda kamuoyuna açıklamayan katılımcılar için yaptırım öngörülüyor. Yine bu tarz bilgileri kamuoyuna açıklamayıp, bu bilgileri kendi veya bir üçüncü kişi lehine kullanarak bilgi suiistimalinde bulunan kişiler için de caydırıcı müeyyideler getiriliyor. Yaptıkları teklif, işlem ve beyanlarla piyasadaki ürünlerin arzı, talebi ve fiyatıyla ilgili yanlış ve yanıltıcı işaretler veren, piyasayı suiistimal ederek manipülasyon yapan kişiler de taslak yönetmeliğin kapsamında yer alıyor.
Enerji ticaretinin ekonomik hacminin çok yüksek seviyelere ulaştığına dikkat çeken EPDK yetkilileri, yeni yönetmeliğin piyasadaki güven ve istikrarın korunması için çok önemli bir rol üsteleneceğini belirterek, “Türkiye’nin enerji borsası EPİAŞ’ta geçtiğimiz 2024 yılında yaklaşık 865 milyar liralık bir işlem hacmi oluşmuştu. Bu aşamada sadece borsadaki elektrik ve doğal gaz ticaretinin ekonomik boyutunu gösteren bu rakamın önümüzdeki yıllarda emisyon ticaret sistemi (karbon) piyasalarının işleme açılmasıyla birlikte çok daha yukarılara çıkacağını tahmin ediyoruz. Kamuoyu görüşüne açılan taslak düzenlemenin bu derece yüksek bir ekonomik hacmin oluştuğu enerji piyasaları ve çevresel piyasalardaki güven ve istikrarın korunmasında çok önemli bir rol oynayacağına inanıyoruz” dedi.
EPDK’nın internet sitesindeki duyuruyla kamuoyu görüşüne açılan yönetmelik taslağı için 31 Ekim tarihine kadar görüş bildirilebilecek.
