Olası bir deprem bütün yerleşim yerleri etkilebilir. Türkiye’de bir ilin ya da bir bölgenin depremden etkilenmesi için içinden ya da yakınından fay geçmesi gerekmiyor.
Dolayısıyla Türkiye’de olabilecek olası depremler için tedbirlerin alınmasının yanı sıra afet bilincinin oturması da çok önemli.
Uzmanlarla Türkiye’nin deprem haritasını anlattı.
“TÜRKİYE YÜZDE 100 BİR DEPREM BÖLGESİ”
Jeolog Şükrü Ersoy, “Türkiye, Alp-Himalaya dediğimiz bir dağ kuşak üzerinde. Bu dağ kuşağı, henüz oluşumunu bitirmediği için Türkiye’de dahil olmak üzere çeşitli ülkelerde depremler devam ediyor. Bu kuşak üzerinde olabilecek en büyük depremin şiddeti 8.” açıklamasında bulunarak ülkemizin yüzde 100 bir deprem bölgesi olduğunun altını çizdi.
Türkiye’nin tarihi büyük depremlerle dolu…
Örneğin, 1939’daki 33 bin kişinin hayatını kaybettiği Erzincan Depremi. 1999’da olan ve 18 bini aşkın kişinin can verdiği Gölcük Depremi. Liste oldukça uzun…
Jeolog Prof. Dr. Cenk Yaltırak, “Türkiye’nin topografyasına baktığımızda zaten faylardan oluşan bir ülke olduğunu görüyoruz. Bir ülkede fay ve bu fayların deprem üretmesi kadar doğal bir şey yok.” dedi.
11 ili etkileyen, 50 bini aşkın can kaybına ve büyük yıkıma yol açan Kahramanmaraş merkezli 6 şubat depremlerinin ardından gözler Türkiye’nin büyük deprem potansiyeli olan diğer faylarına çevrildi.
Uzmanlar depremin zamanı hakkında bir bilgi vermenin mümkün olmadığını, ancak alınacak tedbirlerle kayıpların azaltılabileceği görüşünde…
BÜYÜK İSTANBUL DEPREMİNDEN SADECE MEGAKENT ETKİLENMEZ!
Jeolog Şükrü Ersoy da Marmara Bölgesi’ndeki bütün illlerin olası bir depreme karşı iyi hazırlanması gerektiğini belirterek şu açıklamalarda bulundu:
“Marmara’da 7’nin üzerinde büyük bir deprem olduğu zaman sadece İstanbul değil tüm iller etkilenir. Mesela Koceli de etkilenir, Sakarya da. Tekirdağ, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Eskişehir’e kadar olan kesimler ve Yalova büyük bir depremden etkilenecek yerlerin bazıları.”
“BURSA VE ÇEVRESİNDE POTANSİYEL TEHLİKE VAR”
Ersoy, ayrıca Bursa çevresine dikkat çekerek bu bölgenin çevresinde sismik bir boşluk olduğunu ve potansiyel bir tehlike barındığını belirtti.
Bilim insanları 7 ve üzeri deprem üretme potansiyeli olan Kuzey Anadolu Fayı’nın doğusundaki sismik boşluklara dikkat çekiyor.
Ersoy, “Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın (KAF) doğusunda da Bingöl-Karlıova ile KAF’ın en doğu kesiminde Yedisu Fayı var. Orda da deprem olma ihitmali var. 7’nin üzerine dayanacak bir deprem olabilir.” diye uyarılarda bulundu.
Jeolog Cenk Yaltırak da Bursa ve çevresinde sismik boşluğun günün birinde deprem üretebilme ihtimaline dikkat çekti.
EGE DENİZİ VE ÇEVRESİNE DİKKAT!
Türkiye’nin fay hattı haritasında da açıkça görüldüğü üzere; Batı Anadolu’da Ege denizi ve çevresi de önemli deprem bölgelerinden biri.
Jeolog Şükrü Ersoy, “Batı Anadolu’da bir tane fay yok. Çok sayıda fay var. Batı Anadolu’nun kuzeyinde, güneyinde, doğusunda, batısında karada ve denizde çok sayıda fay var.” derken denizin içindeki faylarında tsunami oluşturabileceğini açıklayarak bazı illere uyarılarda bulundu:
İZMİR, MANİSA, MUĞLA, AYDIN, BURDUR, ISPARTA…
“Batı Anadolu’da; Kütahya olsun İzmir, Manisa olsun Muğla, Aydın… Bu bölgeler ki Burdur, Isparta, Antalya’nın batısı… Buralarda yine deprem oluşturabilecek önemli fay zonları var. Potansiyal olarak 7’ye varan depremler, en fazla ise 7.2 olur.”
“ÇUKUROVA’NIN ZEMİNİ KÖTÜ”
Ve İskenderun Körfezi ile Adana…
6 Şubat depremlerinin bu bölgede önemli ölçüde stres biriktirdiği konusunda uzmanlar hem fikir. Yani bu bölge de büyük deprem potansiyeli taşıyor.
Ersoy, “Hatay’ın batısında, İskenderun Körfezi’nde de faylar var. Daha batısında Adana… Çukurova’nın zemini kötü. Adana çevresindeki faylar Kahramanmaraş’a kadar etkin.” diyerek bölgenin 7 büyüklüğünde deprem oluşturabilme potansiyeline dikkat çekti.
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine göre; Türkiye’de 36 milyon bağımsız birim, 31 milyon konut bulunuyor… Bunun da yaklaşık 6 milyon bağımsız birimi risk altında… Ve 2 milyonunun acil dönüşüme girmesi gerekiyor.
Büyük kentlerdeki mevcut yapı stoklarının güncel durumu da büyük riskler barındırıyor.
İSTANBUL’DA 1,5 MİLYON YAPI RİSK ALTINDA
Marmara Bölgesi’nde, örneğin İstanbul’da 7,5 milyon konut ve iş yerinin 1 buçuk milyonu risk altında… Bunların 600 binin yıkılması için herhangi bir depremin olmasına da gerek yok..
Zaman zaman çürük binalarda meydana gelen göçükler, çökmeler; durumun aslında ne kadar vahim olduğunun en büyük kanıtı.
Jeolog Cenk Yaltırak, şu an en önemli müdahale edilemesi gereken yerin Marmara Bölgesi olduğunu söyledi.
Şükrü Ersoy da bazı binaların yıkılmasından ziyade güçlendirilmesinin de bir çözüm olduğunu belirtti.
1939 yılında meydana gelen 7.9’luk büyük Erzincan depreminden bir yıl sonra Türkiye’de ilk kez ‘bina deprem yönetmeliği’ hazırlandı. Sonraki yıllarda meydana gelen her büyük deprem sonrası bu yönetmelik güncellendi. Toplamda 11 kez değişti. Son değişiklik de 2018 yılında yapıldı.
2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından 100 bine yakın deprem meydana geldi…
Uzmanlara göre 4 yılda olması gereken deprem sayısı bir yıl içinde oldu. bunların yarısı arççı yarısı da hiç deprem beklenmeyen bölgelerde meydana geldi.
Bilim İnsanları Türkiye’de 500 fay bilindiğini belirtiyor ve bu fayların hepsi 5 büyüklüğünü geçen depremler oluşturabilir.
Yine uzmanlara göre Türkiye’de deprem açısından tehlikesi olmayan bir yer malesef yok…
