Ticaret Bakanlığı aldatıcı dijital reklamlara yeni kısıtlamalar getiren yeni yönetmeliğini Resmi Gazete’de yayımladı. 1 Ağustos‘ta yürürlüğe girecek düzenlemelerle birlikte yapay zekayla oluşturulan reklamlar, hedefli reklamcılık, influencer paylaşımları ve indirim kampanyaları için yeni kurallar getirildi.
Yapay zeka içerikler açıkça belirtilecek
Yeni düzenlemeyle reklamlarda yapay zeka ile oluşturulan, tüketicilerin ekonomik davranışlarını etkileyebilecek içerikler hazırlanması veya gerçek insanlardan ayırt edilmesi güç olan dijital karakterlere yer verilmesi halinde bunun tüketiciye açık, anlaşılır ve kolay fark edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekayla oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürünü veya hizmeti kullanıyormuş gibi gözüken reklamlar yasaklandı.
Influencerlara düzenleme
Influencer’lar olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan paylaşımlarda, herhangi bir kazanç, indirimli ürün/hizmet veya etkinliğe katılım paylaşımı olması durumunda açıkça “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin açık şekilde kullanılması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca reklam verenin adı ya da “@[reklam veren] tarafından sağlandı”, “Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam veren] teşekkürler” gibi açıklamalardan biri de yer alacak. Bu ibarelerin kullanıcıların ilk bakışta görebileceği şekilde, görünür alanda bulunması gerekecek
İndirimler son 10 güne göre yapılacak
Daha önceki düzenlemede indirimlerin tespiti için belirlenen süre 30 günden 10 güne düşürüldü. Bir ürünün indirim öncesi fiyatı olarak son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ise son fiyatın üzeri çizilerek kampanya yapılacak.
Bir diğer düzenleme ise sepette indirim, 2 alana 1 bedava, 2 alana yüzde 20 indirim vs. gibi koşullu satış tanıtımlarının “indirimli satış reklamları” kurallarına tabi tutulması oldu. Tüketiciye indirim ya da başka bir fayda sağlayan tüm reklamlar bu kurallara uygun olmak zorunda.
Şikayetvar vb. gibi şikayet platformlarında bir tüketici şikayeti yayınlanmadan önce firmaya açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmesi için 72 saatlik süre tanınıyordu. Bu süre 48 saate düşürülerek tüketicilerin şikayetlerinin daha kısa sürede yayınlanması sağlanacak.
E-ticaret platformlarında artık yalnızca ürünü gerçekten satın alan kullanıcıların değerlendirme yapmasına izin verilecek. Satın alımın doğrulanamadığı platformlardan alınan yorumlar yayımlanamayacak.
Çevresel beyan içeren reklamlarda “Çevre Dostu”, “Yeşil” vb. gibi genel ifadeler, hangi hangi özelliğe dayandığı açıklanmadan kullanılamayacak. Reklamlarda çevresel iddianın ürünün hangi aşamasıyla ilgili olduğu açıkça belirtilecek ve bu iddialar yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanacak.
Hedefli reklamcılık açıkça belirtilecek
Yönetmelikle birlikte hedefli reklamcılık da ilk kez ayrıntılı şekilde tanımlandı. Şirketler, tüketicilerin çevrim içi davranışları, konum bilgileri, geçmiş tercihleri ve diğer kişisel verilerini analiz ederek kişiye özel reklam gösterebilecek. Ancak reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği kullanıcıya açık şekilde sunulmak zorunda olacak. Öte yandan, çocuğun çocuk olduğunun bilindiği veya makul şekilde anlaşılabildiği durumlarda kişisel verilere dayalı profilleme yapılarak hedefli reklam gösterilmesi yasaklandı. Yeni yönetmelik 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
