Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde bir araya geldi. Baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi’nin 12. Toplantısı gerçekleştirildi.
Toplantı kapsamında iki ülke arasında savunma, ticaret, eğitim ve diplomasi alanlarını kapsayan 5 anlaşma imzalandı. ABD-İran arasındaki savaşın etkilerinin sürdüğü ve Gazze’deki insani krizin derinleştiği dönemde yapılan görüşmeler, Katar basınında da geniş yer buldu.
Savunma işbirliği ve bölgesel güvenlik öne çıktı
İki lider tarafından imzalanan Karşılıklı Savunma Anlaşması ile ortak savunma kapasitesinin geliştirilmesi ve bölgesel güvenlik ile istikrarın desteklenmesi hedefleniyor.
Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak bildiride, anlaşmanın iki ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma konusundaki kararlılığını yansıttığı belirtildi. Taraflar, ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayii işbirliği ve personel eğitimleri aracılığıyla ilişkileri güçlendirme konusunda mutabık kaldı.
Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya tarafından imzalanan Bedir Mutabakatı’nın da ortak üretim, teknoloji geliştirme ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.
İki ülke, PKK/PYD/YPG, DEAŞ ve FETÖ bağlantılı yapılar dahil terör örgütleriyle mücadelede işbirliğini sürdürme taahhüdünü yineledi.
Katar merkezli Al Jazeera, anlaşmayı bölgesel güvenlik dengeleri açısından değerlendirdiği analizinde, Orta Doğu ülkelerinin askeri caydırıcılıklarını artırmaya ve dış güçlere bağımlılıklarını azaltmaya yöneldiğini aktardı. Katar Üniversitesi Öğretim Üyesi Abdullah Al Uteybi, bölgedeki askeri gerilim ihtimalinin ülkeleri savunma kapasitelerini güçlendirmeye yönelttiğini belirtirken, uzman Mahcub Züveyri ise anlaşmanın Ankara ile Doha arasındaki karşılıklı güveni ve savunma sanayii işbirliğinde ilerleyen süreci yansıttığını ifade etti.
Gazze ve bölgesel krizlerde ortak mesaj
Türkiye ve Katar’ın ortak bildirisinde Gazze’deki insani durum da geniş yer tuttu. İki ülke, Gazze’nin erken toparlanması ve yeniden inşası ile insani yardımların ulaştırılması konusunda koordinasyon içinde çalışma kararı aldı.
Gazze’de kış koşulları ve ani sellerin yaşam şartlarını ağırlaştırdığına dikkat çekilen bildiride, gözaltındaki insani yardım çalışanları ve Birleşmiş Milletler personelinin derhal ve koşulsuz serbest bırakılması istendi.
İsrail’e ateşkes anlaşması ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uyma çağrısı yapılırken, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim faaliyetleri ve zorla yerinden etme uygulamaları kınandı.
Mescid-i Aksa’nın 144 dönümlük alanının tamamının Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğu ve Kudüs Vakıfları ile Mescid-i Aksa İşleri Dairesi’nin alanın yönetiminden sorumlu bulunduğu vurgulandı.
Suriye’de devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve ülkenin öncülüğündeki siyasi sürecin desteklenmesi gerektiği belirtilen bildiride, İsrail’in Suriye’deki ihlallerini durdurması ve 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uyması istendi.
Türkiye ve Katar, ABD ile İran arasındaki ihtilafın diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesini savunarak Hürmüz Boğazı’nda güvenli ve engelsiz geçişlerin yeniden başlaması çağrısında bulundu.
Bildiride ayrıca İsrail’in Lübnan’ın egemenliğini ihlal eden eylemleri kınandı. Irak’ta devlet otoritesinin güçlendirilmesine destek verilirken, Libya’daki BM himayesindeki siyasi sürecin desteklendiği belirtildi.
Yemen’in birlik ve toprak bütünlüğünün korunması çağrısı yapılan açıklamada, Husi milislerin Suudi Arabistan’a ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’ndaki ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırıları kınandı. Sudan’daki krizin barışçıl çözümü, Somali dahil Afrika Boynuzu’nda istikrar ve Kıbrıs meselesinde adil ve kalıcı çözüm de ortak bildiride yer aldı.
Ticarette 5 milyar dolar hedefi yinelendi
Savunma anlaşmasının yanı sıra dört işbirliği belgesi daha imzalandı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Katar Ticaret ve Sanayi Bakanı Şeyh Faisal Bin Thani Bin Faisal Al Thani, tüketicinin korunması, piyasa gözetimi ve denetimi alanlarında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptını imzaladı.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile Katar Devlet Bakanı Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi eğitim alanında işbirliği anlaşmasına imza attı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise barış, uzlaşma ve çatışma çözümü konusunda işbirliği mutabakat zaptı ile toplantının ortak bildirisini imzaladı.
İki ülke, ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarma hedefini yineledi. 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın (TEPA) bu hedefe katkısının değerlendirilmesi konusunda da anlaşmaya varıldı.
Türk müteahhitlik şirketlerinin Katar’da toplam 20,8 milyar dolar değerinde 206 proje üstlenmesinden duyulan memnuniyet ortak bildiride yer aldı.
Türkiye-Katar Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi’nin ikinci toplantısı ile Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 7. toplantısının Doha’da yapılması kararlaştırıldı.
Katar’ın El Şark gazetesi, 2014 yılında kurulan Yüksek Stratejik Komite’nin iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik işbirliğinin kurumsal temelini oluşturduğunu yazdı.
Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi’nin 13. toplantısının ise 2027 yılına kadar Katar’da gerçekleştirilmesi planlanıyor.
