Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan kısa çalışma ödeneğinden işsizlik maaşına kadar tüm çalışanları ilgilendiren merak edilen sorulara yanıt verdi.
Soru: Kronik hastalar ne zaman çalışmaya başlayabilir? Hiçbir yerde haber yok bu konuda
Cevap: Yeni yayımlanan genelge ile kamuda çalışanların Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalar idari izinli sayılacak ve görevlerini yerine getirmiş sayılacaklar. Özel sektörde ise durum biraz daha farklı. Eğer işveren çalışma kararı almışsa, kronik hastalığı olanlar işvereni ile konuşarak, işbaşı yapabilir.
İşten ayrılamazsınız
Soru: Çalışmış olduğumuz bir firma sokağa çıkma yasağından dolayı çalışmadığımız günleri, bir ayda 10 günümüzü, resmi tatilleri de kesti. İşverene, işi bırakmak istiyorum dedim, istifa dilekçeni yaz gönder dedi. Gönderdim, çalışmak zorundasınız diyor. Dava açma hakkım var mı?
Cevap: Sokağa çıkma yasağı dönemlerinde hem yıllık izinden düşülmez hem de çalışanın maaşı kesilmez. İşveren maaşı yatırmak durumunda. İstifanızı isteme konusunda gelince yeni yasa ile 17 Temmuz’a kadar siz işten ayrılamazsınız, işveren de sizi işten çıkartamaz.
Ücretsiz izin desteğine işveren başvuracak
Soru: Eşim on günden fazla ev hizmetleri çalışanı . İşvereni ücretsiz izine çıkardı. İŞKUR’a başvuru yaptık, ücretsiz izin desteği için kabul edilmediğine dair mesaj geldi. Bize yardımcı olur musunuz?
Cevap: Ev hizmetlerinde çalışanların ücretsiz izin desteğinden yararlanması için sizin değil işverenin başvurması gerekiyor. Yapılması gereken, ev hizmetlerinde ay içerisinde 10 günden fazla sigortalı çalıştıran işverenin, bu durum değişikliğini, ücretsiz iznin verildiği ayın sonuna kadar ‘eksik gün’ koduyla SGK İl Müdürlüklerine ya da Sosyal Güvenlik Merkezlerine bildirmesi gerekiyor.
Ayda 17 gün kısa çalışma ödeneği alacaksınız
Soru: Şirketimiz kısa çalışma ödeneği başvurdu. Nisan ayında 8 günlük, mayıs ve haziran aylarında da 17 günlük başvuru gözüküyor. Bu başvuru neye göredir. Asgari ücret üzerinden maaş alan bir kişi mayıs ve haziran ayları için işyerinde kaç günlük çalışmalı?
Cevap: Kısa çalışma ödeneğine başvurulduğunda ilk haftasını işveren öder, bu dönemde ödenekten yararlanamazsınız. Anladığım kadarıyla işyeri faaliyetini tamamen durdurmamış. Ödenekten yararlanmak için işyerinde haftalık çalışma süresinin 30 saat ve aşağında olması gerekiyor. İşvereniniz, sizin için, çalışmadığınız süreler için kısa çalışma ödeneğine başvurmuş. Aylık 17 günlük başvuruda bulunmuş. Ayın geri kalanları çalışıyorsanız, üzerini işveren tamamlar.
İstifa ettiğiniz için işsizlik maaşı alamazsınız
Soru: Moto kurye olarak işe başladım, işten nisan ayında çıkartıldım, koronavirüs nedeniyle. İşveren istifa etmişim gibi göstermiş lakin hiç bir imza atmadım acaba işsizlik maaşı alabilir miyim?
Cevap: İşveren sizi işten çıkartmadıysa istifa etmiş gibi gösteremez. İstifa etmeniz için yazılı işverene başvurmanız gerekir. İşveren sizi çıkartıyorsa da size belge vermek durumunda. İstifa ettiğiniz gözüktüğü için işsizlik maaşı alamazsınız. İşveren ile konuşun, gerekirse hukuksal yola başvurun.
Kısa çalışma ödeneği kişiye göre değişebilir
Soru: Nisanda 30 gün ücretsiz izne çıkarıldım. İşveren kısa çalışma ödeneği başvurusu yaptı. Mayıs ayında aldığım ödeme de 23 gün üstünden yapılmış. 50 kişilik çalışma ortamında farklı ödemeler aldık. Bu konuda bir bilgi verebilir misiniz?
Cevap: İşveren ilk kısa çalışma ödeneğine başvuruda bulunduğunda ilk hafta, 7 günü, işveren öder, bu günleri kısa çalışma ödemesinden alamazsınız. Ödemelerin farklı olması, kişilerin maaşlarına göre değişir. Bir de işverenin kısa çalışmaya başvururken İŞKUR’a verdiği çalışan listesinde farklılıklar olabilir.
Ücretsiz izinde işveren çalıştıramaz
Soru: Salgın süreci nedeniyle ücretsiz izne çıkartıldım, 1 Haziran itibariyle işe başlayacağımız söylendi. İşveren beni 1 ay çalıştırıp, devletin ücretsiz izin dolayısıyla bana ödeyeceği 1.177 lirayı maaşımdan eksik tutar ödeme hakkı var mı?
Cevap: Ücretsiz izne çıkartılan bir çalışanı işveren hem fiili hem de uzaktan çalıştıramaz. Çalıştıramayacağı için de maaşınızdan herhangi bir düşme yapamaz. Eğer ücretsiz izin süresinde işveren sizi çalıştırırsa cezai yaptırım uygulanır.
