ABD yönetimi, Tahran’dan 14 maddelik mutabakat zaptına ilişkin nihai yanıtını 48 saat içinde vermesini bekliyor. Bu süreçte iki tarafın, savaşın başlamasından bu yana nihai bir çözüme en yakın noktada olduğu belirtiliyor.
Trump’ın “Destansı Öfke” Mesajı
Başkan Trump, İran’ın şartları kabul etmesi durumunda bölgedeki gerilimin sona ereceğini ancak aksi bir durumda askeri seçeneklerin masada olduğunu şu sözlerle ifade etti:
-
Savaşın Sonu ve Abluka: İran’ın mutabakat şartlarını yerine getirmesi halinde “Destansı Öfke” operasyonunun sona ereceği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukanın kaldırılarak bölgenin herkese açılacağı belirtildi.
-
Yüksek Yoğunluklu Müdahale: Şartların reddedilmesi durumunda bombalamanın başlayacağını vurgulayan Trump, bu müdahalenin eskisinden çok daha şiddetli olacağı uyarısında bulundu.
30 Günlük Müzakere Dönemi ve Güvenlik Adımları
Mutabakat zaptı imzalandığı takdirde, taraflar arasında 30 günlük kritik bir müzakere süreci başlayacak. Bu süreçteki temel başlıklar şunlardır:
-
Lojistik Serbestlik: 30 günlük dönem boyunca İran’ın gemi geçiş kısıtlamaları ile ABD’nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılması öngörülüyor.
-
Görüşme Adresleri: Ayrıntılı müzakerelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da veya İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılması planlanıyor.
Nükleer Program ve Denetim Şartları
Anlaşmanın en kritik teknik kısmını İran’ın nükleer faaliyetlerine getirilecek kısıtlamalar oluşturuyor. Taslak metinde şu maddeler üzerinde duruluyor:
-
Uzun Süreli Moratoryum: İran’ın nükleer programını askıya almasını öngören sürenin en az 12 yıl, muhtemelen 15 yıl olması planlanıyor.
-
İhlal Maddesi: ABD, herhangi bir zenginleştirme ihlali durumunda moratoryum süresinin otomatik olarak uzatılmasını talep ediyor.
-
Sıkı Denetim Rejimi: İran’ın yer altı nükleer tesislerini kapatması ve Birleşmiş Milletler (BM) müfettişlerinin ani denetimlerini kabul etmesi mutabakatın temel şartları arasında yer alıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise sürece ilişkin yaptığı açıklamada, ABD’den gelen 14 maddelik barış teklifini halen değerlendirdiklerini ifade etti.
