Washington ve Tahran hattındaki gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin temaslarının ardından zirve noktaya ulaştı. Küresel piyasaların ve savunma bürokrasisinin gözü kulağı bölgeye çevrilmişken, ABD basınından hafta sonu bir askeri operasyonun başlayabileceğine dair iddialar yükseldi. Trump ise diplomasinin tıkanmasından tamamen İran yönetimini sorumlu tuttu.
“Müzakerelerde Beş Kez Sözlerinden Döndüler”
Fox News kanalına konuşan Trump, İran’ın direncini küçümsemediğini ancak ABD’nin askeri gücünün fark yaratacağını savundu. İran altyapısının henüz tamamen hedef alınmadığını belirten Trump, diplomaside yaşanan aksaklıkları şu sözlerle özetledi:
“Tahran müzakerelerde güvenilmez ve öngörülemez bir tutum sergiliyor. Bize istediğimiz her şeyi vereceklerdi ancak ne zaman bir anlaşma yapsak, ertesi gün sanki o konuşmayı hiç yapmamışız gibi davranıyorlar. Bu durum herhalde beş kez tekrarlandı. Onlarda bir sorun var. Çözüm ya şiddetli olacak ya da şiddet içermeyecek; ben şiddet içermeyenini tercih ederim.”
Axios İddiası: “Hafta Sonu İsrail ile Ortak Saldırı Olabilir”
ABD merkezli haber platformu Axios, ismi açıklanmayan İsrailli bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Trump’ın Çin dönüşü bu hafta sonu İran’a yönelik saldırı düğmesine basabileceğini öne sürdü. Olası bir operasyonun İsrail ordusu ile tam koordinasyon içinde yürütüleceği ve İsrail güçlerinin yüksek alarm durumuna geçtiği belirtildi. İsrail KAN televizyonu da, İsrailli askeri yetkililerin ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile görüşerek saldırıların yeniden başlatılmasını talep ettiğini aktardı. Beyaz Saray’ın doğrudan bombardıman yerine Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini güvence altına alacak “Özgürlük Projesi” operasyonunu da seçenekler arasında tuttuğu bildirildi.
“Nükleer Programı 20 Yıllığına Dondursunlar”
Çin dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, kalıcı bir çözüm için şartını da açıkladı. İran’ın nükleer programını 20 yıllığına dondurmasının kendisi için yeterli bir zemin olduğunu belirten ABD Başkanı, ancak bu sözün arkasında gerçek bir bağlılık olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca İran’ın füze kapasitesinin halen büyük bir tehdit olduğu yönündeki istihbarat raporlarını reddeden Trump, bu kapasitenin %80’inin zaten yok edildiğini iddia etti.
İran’dan Karşı Atak: “Trump Pekin’den Başarısızlığın Gölgesinde Ayrıldı”
Trump’ın tehdit dolu açıklamalarına Tahran cephesinden gecikmeden yanıt geldi. İran dini lideri Mücteba Hamaney’in askeri danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızayi, ABD’nin sahada kaybettiğini savunarak sert ifadeler kullandı:
“ABD Başkanı, Pekin’den güçlü bir konumda değil, İran ile yürüttüğü savaşta yaşadığı başarısızlığın ağır gölgesi altında ayrıldı. Washington’ın kendi oluşturduğu krizi kontrol altına alabilmek için Çin’in diplomatik etkisine ihtiyaç duyması, yeni dünya düzeninin artık ABD merkezli olmayan kurallarla şekillendiğinin en net kanıtıdır.”
