Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde (KTÜ) düzenlenen “Afet Bilinci: 100 Yıllık Deneyim ve Geleceğe Bakış Sempozyumu’nda Trabzon’un 1800-2025 yılları arasındaki doğal afet geçmişi gözler önüne serildi. “Geçmişten Günümüze Trabzon’da Doğal Afetler” kitabının yazarları arasında olan Fatih Erol, sempozyumda yaptığı konuşmada son 170 yılda Trabzon’da can ve mal kaybı ile sonuçlanan 46 heyelan, 39 sel/taşkın, 19 çığ, 16 fırtına ve 1 deprem olayı yaşandığını anlattı. Erol “371 kişi sellerde, 142 kişi heyelanlarda, 85 kişi çığ düşmesi sonucunda, 76 kişi fırtına ve olumsuz hava koşulları nedeniyle, 3 kişi de 1939 Erzincan depreminin Trabzon da meydana getirdiği yıkım nedeniyle hayatını kaybetti. Trabzon’da en çok heyelan oluyor ama en çok can kaybı sellerde yaşanıyor” dedi.
Trabzon’da tarihe geçen 6 büyük felaket
Trabzon’da tarihe geçen 6 büyük felaket ile ilgili de bilgi veren Erol “Trabzon merkezinde 1909 Tabakhane Sel Felaketi’nde 15 kişi öldü. Tabakhane Deresi taşarak Mumhaneönü Çarşısı’nı yuttu, 58 kişi son anda kurtarıldı. 1929 yılında Solaklı Felaketi’nde ise resmi rakamlara göre 148 kişi öldü. Trabzon tarihinin en büyük afeti olarak nitelendirilen sel ve heyelan olayında 2 bin 211 bina yok oldu, yollar kayboldu, taş köprülerin tamamı yıkıldı. 1990 yılına geldiğimizde ise Trabzon Seli’nde 56 kişi öldü. 10 derenin aynı anda taşmasıyla bin 5 ev, 82 işyeri yıkıldı. 1998 yılında Beşköy selinde 47 kişi hayatını kaybetti. Heyelanla kapanan derenin patlaması sonucu Beşköy beldesinin büyük bölümü yok oldu. Sadece 7 kişinin cesedine ulaşıldı. 1988 Maçka-Çatak Heyelanı’nda 55 kişi öldü. 1 kişinin cesedine hala ulaşılamadı. Yamaçtan kopan kütle kahvehaneyi yutarak onlarca kişinin ölümüne neden oldu. 1959 Büyük Sel’de ise 17 kişi öldü. Araklı, Yomra, Maçka ve diğer ilçelerde yıkım büyük oldu. Çaykara’dan yüzlerce aile göç ettirildi” diye konuştu.
“Kuru dere yataklarına dikkat”
Fatih Erol, özellikle kırsal mahallelerde ırmak denilen kuru dere yatakları ile ilgili ise şu uyarılarda bulundu:
“Kırsal mahallelerimizde kadimden beri gelen kuru dere ve ırmaklara çok dikkat etmek gerekir. Halkımızın ırmak dediği bu yan dereciklerin bir taşkında coğrafyanın fazla suyunu ana dereye taşıyan drenaj kanalları hükmündedir. Kapatılmamaları, kesitlerinin daraltılmaması, önlerinin kesilmemesi gerekir. Hatta mevcutta akış halindeki küçük debilerine bile aldanmamak gerekir. Bakın 1929 seli ile ilgili o gün yazılan bir eserde aynen şöyle yazıyor ’Abdest alınamayacak kadar küçük bir ırmak 150 yaşındaki gürgen ağacını götürdü’”
