Türkiye’de yeni ehliyet alan sürücüler aday sürücü olarak kabul ediliyor ve ilk 2 yıl stajyer ehliyet sahibi oluyor. Bu 2 yılda sürücülerin belirli ceza puanını aşması durumunda ehliyet iptal ediliyor. Anayasa Mahkemesi (AYM), aday stajyer ehliyetin iptal edilme şartlarının kanunla değil, yönetmelikle belirlenmesini anayasaya aykırı bularak yönetmeliği iptal etmişti. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun teklifi ile aday sürücü düzenlemesi kuralları Karayolları Trafik Kanunu’na taşınıyor. Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği kurallar, kanunla tekrar geri geliyor.
TBMM’de kabul edilen düzenleme ile aday sürücülük süresi ve bu dönemde ehliyetin iptal edileceği durumlar artık doğrudan kanunda yer alıyor. Önceki yönetmelikte olduğu gibi aday sürücülük süresi 2 yıl olacak. Ehliyeti iptal edilip yeniden ehliyet almaya hak kazanan sürücüler de ehliyeti yeniden aldıkları tarihten itibaren 2 yıl boyunca aday sürücü statüsünde olacak.
Kanuna göre ki yıllık aday sürücülük süresi içerisinde aşağıdakilerden birinin gerçekleşmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek:
- Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir trafik ihlalinin işlenmesi,
- Toplam 75 ceza puanının aşılması,
- Araç türü fark etmeksizin 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespit edilmesi,
- Dönüş kuralları, yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi veya emniyet kemeri gibi koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin kuralların 3 kez ihlal edilmesi.
İptal edilen ehliyet nasıl geri alınacak?
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişilerin yeniden sürücü kursuna kayıt yaptırması, Psikoteknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesinden geçerek sürücülüğe engel bir durum bulunmadığını gösteren belgeyi sürücü kursuna sunması ve geçici geri alma işlemine ilişkin bekleme süresini tamamlamış olması gerekecek.
Özetlemek gerekirse TBMM’de kabul edilen kanun teklifi, aday sürücü sistemine yeni kurallar getirmek yerine, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına uygun şekilde kanuni düzenlemeler getiriyor. Aday sürücü hakkındaki kurallar artık Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alacak. Kararın önümüzdeki günlerde Resmi Gazete’de yayımlanara yürürlüğe girmesi bekleniyor.
