Tahran ve Washington arasındaki diplomatik trafik, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasının gölgesinde yeniden hareketlendi. ABD basınında yer alan iddialara göre İran, daha önce reddedilen teklifini revize ederek masaya geri dönüyor.
Beyaz Saray Neden Reddetmişti?
İran’ın daha önce sunduğu ilk yazılı öneri, Washington tarafından “yetersiz” bulunarak geri çevrilmişti. Red gerekçeleri şunlardı:
-
Nükleer Düğüm: İlk teklifin nükleer stokları ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini müzakere dışında tutması süreci tıkadı.
-
Sınırlı Kapsam: Önerinin yalnızca deniz ablukası ve Hürmüz Boğazı eksenine odaklanması, nükleer program başlığını şart koşan ABD tarafında karşılık bulmadı.
ABD’den “Denizcilik Özgürlüğü Yapısı” Hamlesi
Müzakereler çıkmaza girince Trump yönetimi, baskıyı artırmak için yeni bir koalisyon planını devreye soktu:
-
Uluslararası Blok: Wall Street Journal’ın haberine göre ABD, dünya genelindeki hükümetleri “Denizcilik Özgürlüğü Yapısı” adlı bir bloğa katılmaya çağırıyor.
-
Görev Dağılımı: Bu yapıda Dışişleri Bakanlığı “diplomatik operasyonlar merkezi”, ABD Merkez Komutanlığı ise “gerçek zamanlı denizcilik farkındalığı” birimi olarak görev yapacak.
-
Hedef: Boğazdan geçişlerin engellenmesine karşı birleşik bir kararlılık göstererek İran’a ekonomik ve diplomatik bedel ödetmek.
Pezeşkiyan: “Abluka Başarısızlığa Mahkum”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin hamlelerine sert tepki gösterdi. Pezeşkiyan, limanlara uygulanacak ablukasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek; bu önlemlerin bölgesel güvenliği artırmak yerine Körfez’deki istikrarı bozacağını ve başarısız olacağını savundu.
Trump Yönetiminin “Baskı” Stratejisi
Beyaz Saray, Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz ablukasını İran’ı müzakere masasına zorlamak için “en etkili baskı aracı” olarak görüyor. Tahran’ın petrol gelirlerini kısıtlamayı hedefleyen bu stratejinin, cuma günü sunulacak yeni teklifin içeriğini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
