UNHCR Yüksek Komiseri Filippo Grandi, Lübnan ve Suriye ziyaretlerinin ardından Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ankara’da bir otelde basın mensuplarının sorularını cevaplayan Grandi, “Kadın hakları ve azınlıklar düşünüldüğünde Suriye ile ilgili ne düşünüyorsunuz?” sorusuna şu cevabı verdi:
“Şu andaki mevcut yönetimin lideri Ahmed Hüseyin eş-Şara’dan bir taahhüt aldım. Tüm topluluklar memnuniyetle karşılanacak. Etnik ve dini anlamda çok çeşitli bir ülke Suriye. Halep valisi de aynı pozitiflikle yaklaştı bana. Sözü geçen toplulukların temsilcileri ile de bir araya geldim. Tabii bir korku var ama toplulukların liderleri diyor ki, ‘Bu ülkenin size ihtiyacı var. Gitmeyin kalın.’ Yönetimdeki lider kadro da aynı mesajı veriyor. En alt düzeyde ve safhada gerginlikler var ama önemli olan yetkililerin bunu kınaması. Güvenlik güçlerinin kısıtlı olduğundan bahsetmiştim. Benim asıl çekincem bu. Düzen ve nizamın yerleşik olmasını istiyorsak güvenliğin desteklenmesi gerekiyor. O zaman herhangi bir gruba olan şiddetin önüne geçebiliriz.”
“İçişleri Bakanı 6-7 haftada 80 bin kişinin geri döndüğü bilgisini verdi”
Bir basın mensubunun “Suriyelilerin geri dönüşü için nasıl bir plan yapılmalı ve BM olarak buna nasıl katkı sağlayacaksınız?” sorusuna da yanıt veren Grandi, şunları söyledi:
“Her geri dönüşte iki taraf var. Geri dönüşün kendisi ve sonrasında insanların toplum içerisinde entegrasyonunun sağlanması. Her bir ülkeye geri dönüşte buna ihtiyaç var. Bahsettiğiniz üzere ‘Bir açıklama yapılmadı’ dediniz. Bununla ilgili ne kadar bir açıklama yapıyorlar bilmiyorum ama Göç İdaresi Başkanının çok iyi planı var. O kadar iyi ki, bunun hakkında kitap bile yazılabilir. Tam kuralına uygun, gönüllülük var. Bağımsız bir şekilde her şeyin yolunda olduğuna dair doğrulama yapıyoruz. Bir yandan da kontroller de var. Diğer ülkeler de bir plan hazırlamak üzere ilerliyorlar. Ürdün var, Lübnan bu süreç içerisinde biraz geride kaldı. Onlar da bu planların üzerine çalışıyorlar. Bu ülkeler birbiri ile konuşmalı ve uygulamalarını paylaşmalı. Özellikle onların Türkiye’den öğrenecek çok şeyi var. Son derece ileri bir planı var Göç İdaresi Başkanlığının. 6-7 haftada 80 bin kişinin geri döndüğü bilgisini verdi İçişleri Bakanı bana. 80 bin azımsanacak bir rakam değil.”
“Suriye hızlı bir akına hazır değil”
Grandi, Türkiye’den Suriye’ye dönüşlerin yaz tatili döneminde artacağına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“80 bin, 8 Aralık’tan sonra geri dönüş yapanların sayısı. Dolayısıyla yeni bir otorite ve liderler başa geldi Suriye’de. İçişleri Bakanı bunu bana yarım saat önce söyledi. Eminim rakamlar böyle. Bin 500 ve 2 bin kişi her gün 5 sınır kapısından geri dönüyor. Bazı anları takip etmemiz gerekiyor, Ramazan Bayramı gibi. Bayram dönemi bir dönüş süreci başlatabilir. Okul dönemi de önemli bir an olacaktır. Havaların ısınması ile birlikte dönüşler yapılabilir. Çok büyük bir akın olacağını düşünmüyorum. İnsanların akın akın gideceğini düşünmüyorum. Bu da aslında daha iyi, çünkü Suriye hızlı bir akına hazır değil. Aşama aşama gerçekleşmesi daha iyi olacaktır. Türkiye’nin de baskı yapmamasına müteşekkiriz. Oradaki durumun da iyileşmesi bekleniyor.”
