TMMOB Makina Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından yürütülen ve 2025 yılında yayımlanan “Mühendisler Araştırması”, Türkiye’deki mühendislerin yaşam koşulları, maaş durumu ve gelecek kaygısını gözler önüne serdi. 9 bin 561 mühendisin katılımıyla hazırlanan araştırma, Türkiye genelindeki mühendis, mühendis adayı, emekli mühendis ve iş arayan mühendislerin sosyal ve ekonomik durumunu detaylı bir şekilde ortaya koydu.
Mühendis Maaşları Yoksulluk Sınırının Altında
Araştırmaya göre mühendislerin yüzde 69,93’ü yoksulluk sınırının altında maaş alıyor. Asgari ücret artışı mühendis maaşlarına yansımıyor; son bir yıl içinde gelir artışı, asgari ücretteki yüzde 30’luk artışın altında kalan mühendislerin oranı yüzde 56,09.
Temel İhtiyaçlarını Karşılayamayan Mühendisler
Mühendislerin yüzde 76’sı barınma, beslenme ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor, yüzde 87’si ise sosyal yaşantısını sürdüremiyor. Mühendislik öğrencilerinin yüzde 72,3’ü ekonomik olarak zorlandığını, yüzde 79,42’si ise eğitim kalitesini yetersiz bulduğunu belirtiyor.
Mühendislerin Gelecek Kaygısı ve Beyin Göçü Eğilimi
Katılımcıların yüzde 94,7’si gelecekten kaygı duyuyor, yüzde 91,54’ü ülke ekonomisini kötü buluyor. Her 10 mühendisten 3’ü yurtdışına gitmek istiyor. Bunun en büyük nedenleri ekonomik istikrarsızlık, iş olanaklarının yetersizliği ve mesleki gelişim fırsatlarının azlığı.
Kadın Mühendislerde Ayrımcılık Daha Derin
Kadın mühendislerin yüzde 88,36’sı terfi ve yükselme süreçlerinde cinsiyet eşitsizliği yaşadığını söylüyor. Ayrıca, kadın mühendislerin yüzde 66,51’i mobbinge uğradığını belirtirken bu oran erkeklerde yüzde 45,38. Kadın mühendislerin yüzde 78,72’si iş ve aile dengesini kurmakta zorlanıyor.
Mühendislik Eğitimi ve İşsizlik Problemi
Katılımcıların yüzde 78’i mühendislik eğitimi alan öğrenci sayısının fazla olduğunu, yüzde 90,65’i ise eğitim kalitesinin düşük olduğunu düşünüyor. İş arayan mühendislerin yüzde 36,7’si bir yıldan fazla süredir iş bulamıyor.
TMMOB’nin Çözüm Önerileri
Makina Mühendisleri Odası, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
-
Mühendis asgari ücreti için TMMOB-SGK protokolünün yeniden yapılması,
-
Üniversite kontenjanlarının planlanarak azaltılması,
-
Uygulamalı eğitim sistemlerinin yaygınlaştırılması,
-
Kadın mühendisler için hukuki ve psikolojik destek birimlerinin kurulması,
-
Emekli mühendislerin deneyim aktarabileceği programların oluşturulması.
Mühendislerin Talepleri Toplumun Talepleriyle Ortak
MMO Başkanı Yunus Yener, “Mühendisler geçinemiyor, hak ettiği ücreti alamıyor, mesleki itibarı düşüyor. Teknik eğitimin niteliği azaldı, iş güvencesi yok. Bu sorunlar yalnızca mühendislerin değil, tüm toplumun ortak sorunlarıdır” ifadelerini kullandı.
