Civarda Müftü Başkapan olarak tanınmış Başkapanzâde Hacı Hafız Mustafa Vehbi Efendi, Birinci Cihan Harbi’nde Ermeni çetelerine karşı kurduğu teşkilat ile büyük bir müdafaa hattı oluşturarak Kurtuluş Savaşı’na örneklik eden bir mücadele verdi. İşte bu mücadelenin anlatıldığı Birinci Cihan Savaşı’nda İspir Müdafaası kitabı gözden geçirilmiş yeni baskısıyla okurlara sunuldu.
Kitap, 1950’li yıllarda dönemin İspir kaymakamı Süreyya Hâmi Şehidoğlu tarafından bizzat olayların tanıklarının verdiği bilgiler doğrultusunda kaleme alındı.
Birinci Cihan Savaşı’nda İspir Müdafaası kitabını yeniden gözden geçiren ve yayımlayan Vehbi Başkapan ve Hatice Başkapan; dedelerinin aziz hatırasını diri tutmak, vatan ve millet uğruna neler yapıldığını gelecek nesillere aktarmak için bu baskıyı çok önemsediklerini söyledi.
Hatice Başkapan, ağabeyi Vehbi Başkapan ile yaptıkları titiz çalışma sonucu ortaya çıkan bu eserle ilgili şu bilgileri verdi:
“Birinci Cihan Savaşı’nda İspir Müdafaası kitabı 1950’li yıllarda dönemin kaymakamı Süreyya Hâmi Şehidoğlu tarafından bizzat olayların tanıklarının verdiği bilgiler doğrultusunda kaleme alınmış tarihe tanık bir eserdir.
Eserde Şehidoğlu hem 50’li yıllardaki İspir ve çevresinin sosyoekonomik ve kültürel durumu hakkında bilgi vermekte hem de Birinci Dünya Savaşı’nda İspir’de yaşanan esaret yıllarını ve yapılan muazzam vatan savunmasını birinci ağızların anlatımıyla aktarmaktadır. Kitap bu yönüyle tarihî bir vesika, yazıldığı döneme ışık tutan kıymetli bir kaynak olma özelliğine sahiptir.
Kitaptan anlaşıldığına göre İspir’de, İstiklal Mücadelesi’ne benzer bir mücadele verilmiş ve ilk yararlı cemiyet teşekkül ettirilerek tüm imkânsızlıklara rağmen olağanüstü bir gayretle memleket kurtarılmıştır. Eseri okuyanlar Türklerdeki teşkilatçılığın, kararlılığın, vatan söz konusu olunca her şeyin nasıl da göze alındığının eşsiz örneklerinden biriyle daha karşılaşmış olacaklardır.”
