Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları 13. Zirvesi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde başladı. “Türk Asrı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen zirvede, Türk dünyası arasındaki siyasi, ekonomik, ticari ve kültürel iş birliğinin güçlendirilmesi, ortak projelerin geliştirilmesi ve teşkilatın uluslararası alandaki etkinliğinin artırılması amaçlandı.
Burada konuşan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı kutlayarak, misafirperverliğinden ötürü Cumhurbaşkanı’na teşekkür etti.
Uluslararası alanda artan jeopolitik rekabet ve bölgesel çatışmaların güvenliğin yanı sıra ekonomik ve ticari ilişkileri de olumsuz etkilediğini belirten Mirziyoyev, Türk Devletleri Teşkilatı’nın karşılıklı güven ve iş birliğine dayalı güçlü bir ortaklık platformu olduğunu vurguladı. Türk dünyasının stratejik hedefler doğrultusunda kenetlenmesi ve uluslararası alanda ortak hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
“Türk dünyasının 100 stratejik ortak yatırım ve sanayi projesini kapsayan bir programın kabul edilmesini öneriyorum”
Mirziyoyev, TDT bünyesinde güncel uluslararası ve bölgesel meseleler üzerine düzenli siyasi istişareler gerçekleştirmeyi önemsediklerini ifade ederek, “Teşkilatın uluslararası alandaki etkinliği ve itibarı, dış ortaklarla açık ve karşılıklı yarara dayalı ilişkiler geliştirebilme imkânına da bağlıdır. Bu amaçla, üçüncü ülkelerle Türk Devletleri Teşkilatı Plus formatındaki iş birliğine Sektörel Bakanlar Toplantılarından başlanmasını öneriyorum. Bu görüşmeler, ticaret, ulaştırma, yatırım ve diğer öncelikli alanlarda somut ortak projelerin hayata geçirilmesine yönelik olmalıdır. Bununla birlikte teknolojik iş birliğini derinleştirmemiz, dünya pazarına birlikte çıkma imkânı sağlayan sanayi iş birliğini geliştirmemiz gerekmektedir. Somut bir adım olarak, Türk dünyasının 100 stratejik ortak yatırım ve sanayi projesini kapsayan bir programın kabul edilmesini öneriyorum. Bu projelere Türk Yatırım Fonu ve uluslararası finans kuruluşlarının kaynaklarının yönlendirilmesi özel önem taşımaktadır” açıklamasında bulundu.
“Ticari işlerde karşılıklı yardım sağlanması hakkında çok taraflı bir anlaşma hazırlanması gerekmektedir”
Mirziyoyev, girişimcilerin hak ve çıkarlarının korunması için ortak mekanizmaların geliştirilmesi gerektiğini belirterek, “Ekonomik ilişkilerimizin hızla gelişmesi nedeniyle girişimcilerin hak ve çıkarlarının korunmasına yönelik ortak mekanizmalara duyulan ihtiyaç artmaktadır. Bu amaçla, ticari işlerde karşılıklı hukuki yardım sağlanması hakkında çok taraflı bir anlaşma hazırlanması gerekmektedir. Bu belge, mahkeme kararlarının karşılıklı tanınması ve uygulanması için sağlam bir hukuki temel oluşturacaktır. Aynı zamanda, bu yönde yetkili kurumlar arasındaki ilişkilerin genişletilmesinden yanayız. Bu konuda, hukuki yardım taleplerinin ve belgelerin elektronik ortamda karşılıklı olarak paylaşılmasına yönelik dijital bir platform oluşturulmasını önemli görüyoruz” ifadelerine yer verdi.
“Türk devletleri lojistik kompleksleri ağının kurulmasını ve bunun ortaklaşa yönetilmesini öneriyoruz”
Türk devletlerinin coğrafi konumunun ve transit imkânlarının stratejik önemine dikkat çeken Mirziyoyev, “Küresel tedarik zincirlerinin değiştiği günümüz şartlarında, Türk devletlerinin coğrafi konumu ve transit imkânları giderek daha büyük stratejik önem kazanmaktadır. Bu doğrultuda, yük taşımacılığı ve lojistik alanında devletlerimizin katılımını genişletmek ve ekonomik kazancımızı artırmak için Orta Koridor’u ve ona bağlanan diğer ulaşım koridorlarını bütünleşik bir ekonomik sisteme dönüştürmemiz gerekmektedir. Bu amaçla, Türk devletleri lojistik kompleksleri ağının kurulmasını ve bunun ortaklaşa yönetilmesini öneriyoruz” diye konuştu.
Mirziyoyev, 2025 yılında Türk devletlerini 100 milyondan fazla yabancı turistin ziyaret ettiğini belirterek, ortak turizm potansiyelinin dünyaya tanıtılması amacıyla Türk Turizm Birliği kurulmasını önerdi.
“Karşılıklı seyahatleri hakkında çok taraflı bir anlaşma hazırlanmasını öneriyoruz”
Mirziyoyev, Türk devletleri vatandaşlarının karşılıklı seyahatlerini kolaylaştıracak düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu belirterek, “Halklarımız arasındaki mesafeleri yakınlaştırmak ve yüklerini hafifletmek amacıyla vatandaşların karşılıklı seyahatleri hakkında çok taraflı bir anlaşma hazırlanmasını öneriyoruz. Bu anlaşmada, kimlik kartları esas alınarak seyahat etme imkânlarının genişletilmesi, sınır geçişlerinin ve misafir ülkenin topraklarında bulunma usullerinin kolaylaştırılması meseleleri yer almalıdır” dedi.
Mirziyoyev, gençlerin eğitimine yapılan yatırımın uzun vadeli iş birliğinin temelini oluşturacağını belirterek, Yeni Özbekistan Burs Programı kapsamında Türk devletlerinin temsilcilerine her yıl 150 eğitim bursu vermeye hazır olduklarını açıkladı.
Zirve, diğer liderlerin konuşmasıyla devam etti.
