Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, konut piyasasında güveni artıracak ve manipülatif fiyat artışlarını engelleyecek kapsamlı bir dijital dönüşüm başlatıyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün öncülüğünde yürütülen “Değer Bilgi Merkezi” ile “Üç Boyutlu Şehir Modelleri Projesi”, taşınmazlara ilişkin tüm verileri dijitalleştirerek vatandaşın ve yatırımcının hizmetine sunacak.
Taşınmaz değerlemesinde yeni dönem
Değer Bilgi Merkezi uygulaması sayesinde vatandaşlar, yatırım yapmak istedikleri taşınmazın gerçek piyasa değerini, bulunduğu mahalle ve sokaktaki benzer taşınmazlarla karşılaştırarak görebilecek. Yapay zekâ destekli sistem, konut arz ve talebini ilçe ilçe, mahalle mahalle analiz edebilecek. Böylece yatırımın geri dönüşü, maliyeti ve satış potansiyeli gibi kritik veriler, şeffaf ve erişilebilir biçimde sunulacak.
Bu sistem sayesinde piyasadaki fiyat manipülasyonlarının önüne geçilmesi hedeflenirken, değer haritalarıyla birlikte her taşınmazın piyasa bilgisi kamuya açık hale gelecek. Haritalar; kamulaştırma, vergi değerlendirmeleri, yatırım kararları ve yer seçimi gibi alanlarda etkin biçimde kullanılacak.
Şehirlerin dijital ikizleri oluşturuluyor
“Üç Boyutlu Şehir Modelleri Projesi” kapsamında ise şehirlerin dijital ikizleri oluşturuluyor. Her binanın yaşından metrekaresine, kullanım amacından mülkiyet bilgisine kadar tüm detayları içeren dijital modeller hazırlanıyor. Farklı kurumlardan gelen adres, imar durumu ve kamusal kısıtlılık gibi veriler tek merkezde birleştirilerek bütünsel bir yapı envanteri oluşturulacak.
Parsel, bina, bağımsız bölüm, adres ve plan verileri arasında ilişki kuracak sistem; kentsel dönüşüm, afet yönetimi, ulaşım planlaması, vergilendirme ve altyapı hizmetleri için sağlam bir veri altyapısı sunacak. Aynı zamanda bankacılık, sigorta, gayrimenkul değerleme, şehir planlama gibi sektörlerde de güvenilir veri desteği sağlayacak.
Yatırım planlaması kolaylaşacak
Sistem, mahalle, ilçe ve il düzeyinde demografik yapıdan gelir düzeyine, eğitim seviyesinden sağlık göstergelerine kadar çok sayıda analizi de mümkün kılacak. Bu analizler sayesinde kamu ve özel sektör yatırımları arz-talep dengesine göre planlanabilecek, eğitim, sağlık ve ulaşım gibi hizmetlerde verimlilik artırılacak.
İlk adım İstanbul’da, hedef 81 il
“Değer Bilgi Merkezi” uygulamasının ilk fazı 2026 yılının ilk çeyreğinde İstanbul’da devreye girecek. 2027 yılının ortasına kadar ise Türkiye genelindeki 81 ilde hayata geçirilmesi planlanıyor. Sistem sayesinde taşınmaz ekonomisi şeffaf, erişilebilir ve denetlenebilir hale gelecek.
