Japonya’nın Nara şehrinde 8 Temmuz’da seçim konuşması yaptığı sırada suikasta uğrayarak yaşamını yitiren eski Japonya Başbakanı Shinzo Abe için 27 Eylül’de yapılacak resmi cenaze törenine karşı başkent Tokyo’da yüzlerce kişi sokağa çıktı. Shiba Park’ta toplanan protestocular, 11.5 milyon dolarlık tören masrafının devlet bütçesinden karşılanmasına ve itirazlara rağmen eski bir başbakana resmi cenaze töreni düzenlenecek olmasına tepki gösterdi. “Resmi cenaze törenine hayır”, “Resmi cenaze törenini iptal edin” ve “Resmi cenaze törenine karşıyız” sloganları atan göstericiler, ellerindeki pankartlar ve söyledikleri şarkılarla Hibiya Parkı’na yürüdü.
“Halk fakirleşirken vergilerimizle tören yapılacak”
Gösteriye katılanlardan Aya Hanae, Japonya’da ekonominin kötüye gitmesi ve halkın yaşam şartlarının zorlaşmasına rağmen kamu kaynakları ile resmi tören düzenlenmesine karşı olduğunu söyledi. Hanae, “Tepkimi göstermek için buradayım. İtirazlara rağmen hükümetin halka kulak vermemesine kızgınım” ifadelerini kullandı.
“Politikaları tartışmalıydı”
Yusaku Waseda ise Abe’nin hayattayken uyguladığı politikaların tartışmalı olduğunu savundu. “Abe siyasi hayatı boyunca anayasayı savaş yanlısı şekilde değiştirmek için uğraştı” diyen Waseda, “Ayrıca kapitalistleri kayıran ve halkı sömüren politikalara sahip bir kişiydi” şeklinde konuştu. Waseda, “Şimdi halkın en yalnızca yüzde 20’si Abe için resmi cenaze töreni düzenlenmesini destekliyor. Ezici bir çoğunluk ise karşı çıkıyor. Buna rağmen Kishida hükümeti resmi tören için halkı zorluyor” ifadelerini kullandı.
Japonya’da yaşayan Almanya vatandaşı Alex Bader de Japonya halkının büyük bir bölümünün resmi cenaze törenine destek vermediğini söyledi. Bader, halkın politik konulardaki görüşlerini daha fazla dile getirmesine destek olmak amacıyla gösteriye katıldığını ifade etti.
Tepki çekmişti
Shinzo Abe için 27 Eylül’de Tokyo’daki Budokan kapalı spor salonunda düzenlenmesi planlanan resmi cenaze töreni ülkede krize neden olmuştu. Yaklaşık 11.5 milyon dolara mal olacağı açıklanan törenin masraflarının devlet bütçesinden karşılanacak olması bazı kesimlerin tepkisini çekmişti. Eski başbakanlar için resmi cenaze töreni düzenlenmesini gerektiren bir anayasa hükmünün bulunmaması ve kararın mecliste yeterince tartışılmadan alınması tartışmaları beraberinde getirmişti.
En uzun süre görev yapan başbakana özel tören
Japonya’da hükümet, suikast sonucu yaşamını yitiren Abe’ye son vedanın 27 Eylül’de Tokyo’daki Budokan kapalı spor salonunda gerçekleştirilecek resmi cenaze töreni ile yapılacağını duyurmuştu. Japonya Baş Kabine Sekreteri Hirokazu Matsuno, kararın alındığı Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Abe’nin siyaset sahnesindeki önemine vurgu yaparak, “Ülkenin en uzun süre görevde kalan başbakanı olan Abe, diğerlerinden farklı liderlik becerileri sergilediği ve bir dizi ciddi iç ve uluslararası meselenin üstesinden gelmek için ağır sorumluluklar üstlendiği için bu kararı verdik” ifadelerini kullanmıştı.
İkinci olacak
Modern Japonya tarihinde eski bir başbakan için düzenlenen tek resmi cenaze töreni, 2. Dünya Savaşı sonrası geçiş döneminde başbakanlık yapan Shigeru Yoshida için gerçekleştirilmişti. Bir diğer Eski Japonya Başbakanı Yasuhiro Nakasone’nin cenaze töreni ise 2020’de kabine ve Liberal Demokrat Parti (LDP) tarafından ortaklaşa düzenlenmişti. Hükümetin, tören maliyetinin yarısı olan 698 bin dolarlık masrafı üstlendiği kamuoyuna yansımıştı.
Suikast sonucu hayatını kaybetmişti
Seçim konuşması yaptığı Nara şehrinde 8 Temmuz’da silahlı saldırıya uğrayan Abe tüm müdahalelere rağmen kurtarılamamıştı. Abe’nin katil zanlısı ise cinayeti annesinin iflasından sorumlu tuttuğu Birleşme Kilisesi adlı bir dini gruba Abe’nin destek verdiğine inandığı için işlediğini söylemişti.
