Mekik Diplomasisinden 3’lü Zirveye
Müzakerelerin ilk saatlerinde heyetler Pakistanlı arabulucular vasıtasıyla dolaylı temas kurdu. Başbakan Şahbaz Şerif, önce Muhammed Bakır Kalibaf liderliğindeki İran heyetiyle, ardından JD Vance başkanlığındaki ABD heyetiyle ayrı ayrı görüştü. Bu temasların ardından, sorunların doğrudan çözümü için taraflar 3’lü formatta bir araya geldi.
İran’ın 10 Maddelik “Kırmızı Çizgi” Paketi
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, müzakerelerin temelini oluşturan 10 maddelik öneri paketinin Pakistan aracılığıyla ABD’ye iletildiğini duyurdu. Tahran’ın masadaki sarsılmaz şartları şunlar:
Hürmüz Boğazı: Boğaz üzerinde tam kontrol yetkisi.
Savaş Tazminatı: ABD ve İsrail saldırılarının yol açtığı yıkım için tazminat ödenmesi.
Varlıkların İadesi: Dondurulmuş fonların ön koşulsuz serbest bırakılması.
Bölgesel Ateşkes: Lübnan dahil tüm cephelerde saldırıların durdurulması.
Trump’ın Müzakere Planı ve Hürmüz Şartı
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da ateşkesi duyururken Hürmüz Boğazı’nın derhal açılması şartını koşmuştu. Washington, İran’ın sunduğu 10 maddelik teklifi “müzakere edilebilir bir temel” olarak kabul ederek barışın kapısını araladı. ABD heyetinde Jared Kushner ve Steve Witkoff gibi isimlerin yer alması, Washington’ın yeni bir bölgesel düzen kurma niyetini de gözler önüne seriyor.
İsrail’in Lübnan Israrı Tansiyonu Yükseltiyor
Zirvenin en zayıf halkası ise Lübnan. Geçici ateşkesi destekleyen İsrail yönetimi, Hizbullah’ı hedef alan saldırılarını sürdürüyor ve Lübnan’ın anlaşma kapsamı dışında olduğunu savunuyor. İran ise Lübnan’ı kapsayan genel bir ateşkes sağlanmadan masadan nihai bir anlaşma çıkmayacağını vurguluyor.
15 Günlük Kritik Süreç
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, müzakerelerin en geç 15 gün içinde sonuçlandırılmasını hedefliyor. Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın yoğun arabuluculuk çabalarıyla yürütülen bu süreç, sadece iki ülkenin değil, tüm dünyanın enerji koridoru olan Hürmüz Boğazı’nın kaderini belirleyecek.
