Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile ABD’deki İllinois Üniversitesi iş birliğinde Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünde Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde ziyaretçilerle buluşan ‘Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı’ sergisini ziyaret etti. Hitit İmparatorluğu’nun izlerini günümüze taşıyan sergide 40 eserin yer aldığını belirten Bakan Ersoy, Yalburt’un 1970 yılındaki keşfinden günümüze uzanan arkeolojik araştırma sürecinin de görsel ve belgesel materyallerle kapsamlı biçimde ziyaretçilere sunulduğunu ifade etti. Serginin Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası’nda 1970 yılında keşfedilen Hitit İmparatorluğu’na ait hiyeroglif Luvice kitabeli kutsal su anıtını ve bu önemli kültür varlığı çevresinde yürütülen arkeolojik çalışmaları kapsamlı biçimde tanıttığını belirten Bakan Ersoy, Hitit İmparatorluğu’nun izlerini günümüze taşıyan çok özel bir serginin ziyaretçilerle buluşturulduğunu kaydetti.
40 eser sergileniyor
Bakan Ersoy, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında gerçekleştirilen kazı ve restorasyon çalışmalarında elde edilen 40 eserin sergilendiğini bildirdi. Eserlerin Anadolu’nun köklü geçmişine ışık tuttuğunu ve Hititlerin bıraktığı güçlü kültürel mirası yakından görme imkânı sunduğunu ifade eden Ersoy, sergide yalnızca arkeolojik eserlerin değil, Yalburt’un keşfinden günümüze uzanan araştırma sürecinin de bütün yönleriyle ele alındığını belirtti.
Keşiften bilimsel belgelemeye uzanan süreç
Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson başkanlığında 2010-2021 yılları arasında yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi kapsamında elde edilen keşifler de sergide ziyaretçilerle buluşuyor. Bakan Ersoy, bu keşiflerin video, fotoğraf, arkeolojik buluntu, çizim, saha defteri ve arazi formları gibi görsel ve belgesel materyaller aracılığıyla sunulduğunu belirtti. Ziyaretçilerin böylece bir arkeolojik alanın keşfinden kazı ve restorasyon çalışmalarına, yüzey araştırmalarından bilimsel belgeleme süreçlerine kadar uzanan araştırma serüvenine yakından tanıklık ettiğini ifade eden Ersoy, tüm vatandaşları sergiyi görmek üzere Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne davet etti. Bakan Ersoy ayrıca, serginin hazırlanmasında emeği geçen Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğüne, İllinois Üniversitesine, serginin küratörü Prof. Dr. Ömür Harmanşah’a, Dr. Peri Johnson’a, bilim insanlarına, uzmanlara ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.
Yalburt Pınarı’ndaki keşif 1970’te başladı
Sergide yer alan arşiv belgeleri, Yalburt Anıtı’nın ortaya çıkarılış sürecini de gözler önüne seriyor. 1970 yılı Eylül ayında Yol Su Elektrik’in kaynak suyunu kanalize etmek üzere Yalburt Pınarı’nda başlattığı kazılarda hiyeroglif kabartma kitabeli taş bloklara rastlandı. Bunun üzerine Yalburt Yaylası’na davet edilen Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi araştırmacıları, 1970-1975 yılları arasında bölgede arkeolojik kazı ile mimari koruma ve restorasyon çalışmaları yürüttü. Çalışmalar, Raci Temizer liderliğinde Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’ın da yer aldığı ekip tarafından gerçekleştirildi. Ortaya çıkarılan yapının Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya’nın (MÖ 1245-1215) emriyle inşa edilmiş hiyeroglif Luvice kitabeli bloklara sahip kutsal havuz anıtı olduğu anlaşıldı. 1971-1972 yıllarında gerçekleştirilen kazılarda özgün havuz temelleri ve döşemesine ulaşılarak, anıtın 12,70×8,30 metrelik doğu-batı doğrultulu planı yeniden kuruldu. Çalışmalar, Yalburt Pınarı üzerine kurulu Hitit havuzunun eski çağda uzun süre kullanıldığını, Erken Roma Dönemi’nde ise hiyeroglifli Hitit bloklarının devşirme olarak kullanılarak havuzun yaklaşık 5×4 metre ölçülerinde yeniden inşa edildiğini ortaya koydu. Raci Temizer ve ekibi, kutsal havuzun ortaya çıkarılmasının ardından Yalburt Yaylası’ndaki Hitit yerleşimini tespit etmek amacıyla kazı ve sondaj çalışmalarını sürdürdü. 1971 ve 1972 yıllarında Yalburt Höyüğü ile Kalkamak Mezarlığı sırtında gerçekleştirilen çalışmalarda Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine uzanan yerleşim izlerine ulaşıldı. Günümüzde Yalburt Yaylası’nda görülebilen anıt ise Temizer ve ekibi tarafından 1972 yılında yeniden kuruldu.
