Son zamanlarda emekli maaşlarına bloke konulduğu haberlerinin çıkması bütün emeklileri bu konuyu araştırmaya itti. Emekli maaşlarına uygulanabilecek haciz ve bloke işlemlerinin detayları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 88. ve 93. maddelerinde açık açık belirtilmiş. Yasa, emeklilerin maaş gelirlerini sıkı sıkıya korur. Bu maddelere göre emekli maaşlarında bloke ve haciz konulması birtakım istisnalar dışında yasak. Buna rağmen maaşına bloke, ipotek konulan emekliler ne yapabilirler?
HANGİ DURUMLARDA MAAŞA BLOKE KONABİLİR?
Emekli maaşına yapılan haciz ve bloke işlemleri için sadece iki tür borç istisna dışında tutulur. Bunlardan birisi SGK’nın kendisine ait olan alacaklarıdır. Yani emekliler SGK prim borçları nedeniyle emekli maaşı blokesi ile karşı karşıya kalabilirler. Bir başka istisna ise nafaka alacaklarıdır. Nafaka alacakları da diğer borçlardan ayrı bir yerde sınıflandırılmıştır.
Emeklinin nafaka borcu varsa bu borçtan dolayı maaşına bloke ve haciz işlemi uygulanabilir. Maaşa konulabilecek haciz oranı da dörtte birden fazla olamaz. Asgari geçimin sürdürülmesi için maaşın tamamının bloke altına alınması da yasalara aykırı bir durumdur ve bu kural sadece emekli maaşlarında değil, bütün maaş ödemelerinde geçerlidir.
RIZA DAHİLİNDE KONULAN İPOTEKLER
Her ne kadar emeklilik gelirlerine SGK ve nafaka borçları haricinde bir bloke işlemi uygulanamayacağı yasa ile koruma altına alınmışsa da emeklinin rızası olması halinde bu madde geçersiz kalır. Eğer emekli kişi yaptığı anlaşma ile maaşına ipotek konulmasına izin vermişse o zaman bloke işlemi uygulanabilir. Bunun bir örneği de bankalardan çekilen kredilerdir. Maaş aldığı bankadan kredi çekmek isteyen emekli teminat olarak emekli maaşını gösterebilir. O zaman emekli maaşı bir çeşit ipotek altına girer. Borç bitene kadar maaş taşıma işlemi yapılmaz. Emekli maaşlarının banka tarafından ipotek altına alınmasını istemeyen emekliler ise imza attıkları sözleşmeye dikkat etmeliler. Sözleşme içerisinde bloke, ipotek ya da hacze onay veren bir madde olması halinde emekli itiraz etse bile itirazı geçersiz sayılabilir.
MAAŞINA BLOKE KONULAN EMEKLİ NE YAPMALI?
Yasaya rağmen bazen emeklilerin maaşlarına bloke konulduğu haberleri çıkıyor. Emekliler istisnalar dışında maaşlarına bloke konulursa buna itiraz etme hakkına sahipler. Blokeyi koyan kurum, emeklinin talebi doğrultusunda koyduğu blokeyi kaldırmak zorundadır. Eğer bütün itirazlara rağmen bloke kaldırılmaz ise o zaman emeklinin mahkeme yoluyla veya tüketici hakem heyeti aracılığıyla işlem yapma hakkı var. Bu tür durumlarda çoğunlukla karar emekliden yana çıkar. Maaşına haciz konulan emekli ise doğrudan icra dairesine itiraz edebilir. Haciz konulan gelirin emekli maaşı ödemesi olduğuna dair bir dilekçe ile başvuru yapılması yeterlidir.
HAK SAHİPLERİNİN MAAŞLARI DA KORUMA ALTINDA
Haciz ve bloke muafiyetinden sadece emekliler değil emeklilerin hak sahipleri de yararlanabiliyorlar. Yani ebeveynlerinden, çocuklarından emekli maaşı ödemesi hak edenler ve bu ödemeyi alanların da gelirleri aynı kapsamda değerlendiriliyor. Hak sahipleri de kapsamına girenler de maaşlarına konulan herhangi bir bloke durumunda itiraz etme hakkına sahipler.
