Dolar endeksi bugün 99 civarında istikrar kazandı.
Ortadoğu’daki çatışmanın tırmanması ve petrol fiyatlarındaki artışın finans piyasalarını tedirgin etmesiyle güvenli liman talebinin desteğiyle bu hafta yüzde 1’den fazla değer kazanmaya hazırlanıyordu.
ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırısı yedinci gününe girerken, Tahran Körfez genelinde yeni bir füze ve insansız hava aracı saldırısı dalgası başlattı. ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın bir sonraki liderini seçmede rol almak istediğini belirterek, merhum dini liderin oğlu Hamaney’i olası bir aday olarak görmedi.
Yüksek petrol fiyatları, küresel enflasyonun yeniden canlanması korkularını körükleyerek, Federal Rezerv’in faiz indirimlerini erteleyeceği yönündeki beklentileri artırdı ve büyük petrol ithal eden ekonomilerin para birimlerine baskı uyguladı.
Piyasalar, bir sonraki Fed faiz indirimine ilişkin beklentileri Temmuz ayından Eylül veya Ekim aylarına erteledi. Dolar, bu hafta euro karşısında en çok değer kazandı. Bu da Avrupa’nın Ortadoğu petrolüne olan yoğun bağımlılığını yansıtıyor.
DOLAR, TL KARŞISINDA DA REKOR KIRDI
İran savaşı gölgesinde TL karşısında stabil seyreden dolar 4 günlük direnişinin ardından 44,0780 lirayla tarihi yüksek seviyeye ulaştı.
MERKEZ BANKASI ÖNLEM ALMIŞTI
Dezenflasyon sürecinin son evresinde ortaya çıkan İran savaşı nedeniyle Merkez Bankası, Pazar günü iki önlem açıklamıştı. Getirilen önlemlerden biri 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesi, diğeri ise Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanmasıydı.
Merkez Bankası, bankaları yüzde 37’yle fonlamak yerine yüzde 40’la fonlamaya başladı. Bu da bir aylık mevduat faizlerinde yükselişe neden oldu ve yıllık yüzde 37-38 seviyelerinden yeniden yüzde 40’lara yükselişi tetikledi. Günlük mevduat yapanlara ise yüzde 44’ü bulan yıllık faizler veriliyor. Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40 olarak belirlemişti.
Merkez’in bir diğer önlemi olan Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri de devreye girdi. Böylece dövize ihtiyacı olan şirketler döviz ihtiyaçlarını serbest piyasa yerine Merkez Bankası’ndan karşılamaya başladı. Böylece şirketin dövize ihtiyacı olduğu vadede Merkez Bankası döviz ödemesini yapacak.
CARRY TRADE’CİLERİN TALEBİ ARTMIŞ OLABİLİR
Carry trade amaçlı mevduat yapanların işlemlerini tamamlamasının ardından yeniden dolara geçmeleri nedeniyle dolar talebindeki artıştan ötürü hızlı yükseliş meydana gelmiş olabilir.
MERKEZ BANKASI 12 MİLYAR DOLAR SATTI
Türkiye, İran’daki savaşın tetiklediği küresel piyasa dalgalanmaları sırasında liranın istikrarlı kalmasını sağlamak için döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 15’ine denk gelen 12 milyar dolar harcadı.
Bloomberg’ün haberine göre, işlemlerin gizliliği nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen, anlaşmalara aşina olan kaynaklara göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Pazartesi günü piyasalar açılmadan önce likidite koşullarını sıkılaştırdı ve işlemler başladığında, dalgalanmayı önlemek için bankalar dolar satmaya başladı. Kaynaklar, dolar satışlarının miktarının hafta boyunca azaldığını ve Perşembe günü bu tür bir işlemin gözlemlenmediğini belirtti.
Sonuç olarak, diğer gelişmekte olan piyasa para birimlerinin çoğunun değer kaybettiği bir dönemde lira sakinliğini korudu.
“NORMALE DÖNEBİLİRİZ”
JPMorgan Chase & Co.’nun varlık yönetimi bölümünde gelişmekte olan piyasa devlet stratejisi başkanı Nick Eisinger, “Şimdilik bunun sürdürülebilir bir politika olduğunu düşünüyoruz,. Bunu yapmaya devam edebilecek yeterli imkanları var, ancak İran’la yaşananların uzun vadeli olmasının nedeni de açıkça bu.” dedi.
Eisinger’in görüşüne göre, yüksek risk ortamı bir veya iki hafta sürerse, “genel olarak durum sakinleşir ve muhtemelen bir dereceye kadar normale dönebiliriz.” Aksi takdirde, küresel olarak birçok riskli varlık için beklentiler çok daha zorlaşır.” ifadesini kullandı.
Dolar satışları, lirayı bu hafta dolar karşısında 0,1 puanlık düşüşle en iyi performans gösteren gelişmekte olan piyasa para birimlerinden biri haline getirdi. Türk politika yapıcıları, iç fiyat artışının yavaşlamasıyla birlikte işletmeler ve yatırımcılar için bir dereceye kadar öngörülebilirlik sağlamayı amaçlayarak liranın kademeli olarak değer kaybetmesini yönetiyorlar.
200 MİLYAR DOLAR REZERV VAR
Türkiye Merkez Bankası’nın, bankalarla olan takas hatları hariç, net döviz rezervleri geçen Cuma günü 78,4 milyar dolar seviyesindeydi. Para otoritesinin altın rezervleriyle birlikte, kasasında yaklaşık 200 milyar dolar bulunuyor.
