Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ile Avrupa Birliği’ni Antalya’da bir araya getiren COP31’in en önemli etkinliği olan Dünya Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde başladı. COP31 alanındaki Mavi Bölge’de en büyük genel kurul salonu olan Anadolu’da düzenlenen programda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve COP30’a daha önce ev sahipliği yapan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva birer konuşma yaptı.
Programda Türkiye’nin COP31 için hazırladığı videolar ve özel klipler izlenirken, Anadolu Ateşi ekibi tarafından Türkiye’nin 7 coğrafi bölgesinin halk oyunlarını tek bir koreografide birleştiren gösteri sunuldu. Anadolu’nun kültürel çeşitliliğini “birlik içinde çokluk” mesajıyla dünya liderlerine tanıtmayı hedefleyen gösteri, ev sahibi Antalya’nın bulunduğu Akdeniz Bölgesi’nin Teke yöresi oyunlarıyla başlayıp, tüm bölgelerin halayda buluşmasıyla sona erdi. Liderler Zirvesi’nin ilk gün teması olan “Sıfır Atık”ı anlatan gösterinin seremonisinde ise COP31’in resmi şarkısı “Let’s Cop” dinletildi.
“Kutuplaşmanın olduğu bir dönemde diplomaside kapıların kapandığı yerlerde pencerelerin açılması gerekir”
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, küresel gündemde iklim krizinin yerini savaşlar ve ticaret gerilimlerinin almaya başladığını belirterek, iklim değişikliğiyle mücadelenin yeniden uluslararası gündemin merkezine taşınması gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sıcak misafirperverlikleri için teşekkür eden Lula da Silva, COP31’in Türkiye’de düzenlenmesinin güçlü bir sembolik anlam taşıdığını ifade etti. Jeopolitik bölünmelerin yeniden arttığı bir dönemde konferansın farklı kültürlerin tarih boyunca buluştuğu topraklarda yapılmasının önemine işaret eden Lula da Silva, Antalya’daki toplantının farklı bakış açıları arasında köprü kuracağını ve iklim değişikliğinin yeniden hak ettiği ilgiyi görmesine katkı sağlayacağını dile getirdi. Küresel gündemde iklim değişikliği yerine savaşlar ve tarifelerin öne çıktığını belirten Lula da Silva, bunun gelecek nesiller açısından ciddi sonuçlar doğurduğuna dikkati çekti. Milyonlarca insanın afetler nedeniyle evlerini, işlerini ve geçim kaynaklarını kaybettiğini ifade eden Lula da Silva, “Bugün savaşlar ve enflasyon kapımızı çalarken bizler için bu iklim felaketini yaşamak çok zor. Gezegen, hegemonya mücadeleleri, kuraklıklar, seller, yangınlar, artan deniz seviyeleri gibi bir hegemonyanın baskısı altında olamamalı” dedi.
COP31’in gerçeklerin konuşulduğu bir zirve olması gerektiğini belirten Lula da Silva, Brezilya’nın uluslararası topluma, bilime ve çok taraflılığa sahip çıkma çağrısında bulunduğunu aktardı. Çok taraflı sistemde uzlaşı sağlanamamasının ilerlemenin önünde engel oluşturmaması gerektiğini dile getiren Lula da Silva, “Kutuplaşmanın olduğu bir dönemde diplomaside kapıların kapandığı yerlerde pencerelerin açılması gerekir” ifadelerini kullandı.
İklim finansmanının 1,3 trilyon dolara çıkarılması hedefi
Brezilya’nın iklim alanındaki önceliklerine ilişkin beş mesaj paylaşacağını belirten Lula da Silva, Belem’de oluşturulan üç yol haritasına değindi. Lula da Silva, söz konusu yol haritalarının iklim finansmanının 1,3 trilyon dolara çıkarılması, fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçişin desteklenmesi ve ormansızlaşmanın durdurulmasına katkı sağlayacağını söyledi. Emisyon azaltım hedeflerinin acil şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Lula da Silva, ulusal katkı beyanlarının iklim değişikliğiyle mücadelede temel araç olmayı sürdürdüğünü belirtti. Mevcut politikaların dünyanın yaklaşık 2,8 derecelik sıcaklık artışıyla karşı karşıya kalabileceğini gösterdiğine işaret eden Lula da Silva, dünya liderlerinin halkların beklentilerine cevap vermesi gerektiğini ifade etti. Lula da Silva, “Umuyorum ki buradaki liderler de tüm dünyadaki herkesin beklentilerini yerine getirir. Herkes adil ve sürdürülebilir bir gelecek istiyor. Brezilya tekrar sağlıklı bir geleceğin devamı için burada hazır” ifadelerini kullandı.
“İklim eylemi ekonomik kalkınmayı koruyan temel bir politika”
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali de, Türkiye hükümetine ve halkına sıcak karşılamalarından dolayı şükranlarını sundu. Etiyopya için iklim eyleminin yalnızca çevresel bir konu olmadığını belirten Abiy Ahmed Ali, iklim politikalarının geçim kaynaklarını ve ekonomik kalkınmayı koruyan temel bir politika olduğunu vurguladı. Ülkesinde uygulanan “Medemer” felsefesi doğrultusunda hayata geçirilen Yeşil Miras Girişimi ile 56 milyar fidanı toprakla buluşturduklarını belirten Abiy Ahmed Ali, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir şehirleşme ve akıllı iklim çözümleri alanlarında önemli mesafe katettiklerini aktardı. İklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca vaatlerle yetinilmemesi gerektiğine dikkati çeken Abiy Ahmed Ali, erişilebilir iklim finansmanı, gelişmiş erken uyarı sistemleri ve kırılgan toplulukların dayanıklılığını artıracak yatırımlarla desteklenen somut adımların hızla atılması çağrısında bulundu. Bir sonraki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP32) başkanlığını üstleneceklerini hatırlatan Abiy Ahmed Ali, başarılı bir zirve süreci yürütmek amacıyla COP31 Başkanı Türkiye ile yakın iş birliğini sürdüreceklerini belirterek, tüm dünyayı COP32 için Etiyopya’ya davet etti.
“Derhal harekete geçmeliyiz”
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise, iklim değişikliğiyle mücadelede gerçek ve hızlı ilerlemenin mümkün olduğunu belirterek, kritik bir dönemde bulunulduğunu ve derhal harekete geçilmesi gerektiğini söyledi. COP31’in ülkesi için tarihi bir an olduğunu vurgulayan Albanese, Avustralya’nın Türkiye ile birlikte küresel iklim değişikliği müzakerelerinde öncü rol üstlenmekten büyük onur duyduğunu ifade etti. İklim eylemi ve yenilenebilir enerji alanlarında öncülük etmekten gurur duyduklarını belirten Albanese, temiz endüstri ve geleceğin iş kaynaklarını oluşturmaktan da mutluluk duyduklarını dile getirdi. “Pasifik ailesinin” çıkarları için mücadele etmek adına COP31’de bulunmanın son derece önemli olduğunu aktaran Albanese, Pasifik bölgesindekiler dahil acil eyleme ihtiyaç duyan insanlar adına konuşmak için bu rolü üstlendiklerini belirtti. Albanese, söz konusu insanların harekete geçmelerini istediklerine işaret ederek, kendilerine nazik ancak net bir şekilde “Bizim için bunun mücadelesini verin” mesajı verdiklerini söyledi.
“Asıl hedefimiz 1,5 derece”
İklim değişikliğiyle mücadelede gerçek ve hızlı ilerlemenin mümkün olduğuna işaret eden Albanese, Paris Anlaşması öncesinde dünyanın yaklaşık 4 derecelik sıcaklık artışına doğru ilerlediğini, günümüzde ise bu tahminlerin 2,6 derece olduğunu hatırlattı. Asıl hedefin küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak olduğunu belirten Albanese, bu sınırın aşılmaması için çaba göstereceklerini ifade etti. Herkesin iklim değişikliğiyle mücadelede sorumluluğu bulunduğunu ve gelecek nesiller için harekete geçilmesi gerektiğini vurgulayan Albanese, “Derhal harekete geçmeliyiz. Birlikte neyi başarabileceğimizi göstermek için hepimiz buradayız” dedi.
COP31’in ülkeler arasındaki iş birliğinin somut sonuçlarını ortaya koyması gerektiğini belirten Albanese, temiz enerji teknolojilerine yatırım yapılmasının, okyanusların korunmasına yönelik eylemlerin hızlandırılmasının ve iklim finansmanının en fazla ihtiyaç duyan ülkelere aktarılmasının önemine dikkati çekti.
“En kırılgan ülkelerin sermayeye ihtiyaçları var”
Avustralya’nın emisyonlarını azaltmaya başladığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarının giderek daha fazla kullanıldığını belirten Albanese, küresel finansal akışların da temiz enerjiye yöneldiğini söyledi. Ülkesinin bu alanda önemli ilerleme kaydettiğini ifade eden Albanese, Avustralya’nın 6 yıl içerisinde yenilenebilir enerji üretimini iki katına çıkardığını aktardı. Küresel ölçekte temiz enerjiye geçişin hızlandırılması gerektiğini belirten Albanese, hükümetlerin doğru politikalar ve yatırımlar için uygun teşviklerle bu süreci desteklemesi gerektiğini dile getirdi. İklim eyleminin ortaya çıkardığı fırsatların en fazla ihtiyaç duyan kesimlerle paylaşılması gerektiğini vurgulayan Albanese, “En kırılgan ülkelerin sermayeye ihtiyaçları var, alabildiklerinden emin olmalıyız” ifadelerini kullandı.
