Enflasyon nedir soruları, vatandaşların ekonomik olarak en çok merak ettiği sorulardan biridir. Özellikle ülkemizde çok sık bir şekilde gündem olan ve sosyal hayatı da oldukça yakından ilgilendiren enflasyon kelimesi, enflasyon nedir, enflasyon ne demek ve enflasyon ne kadar gibi sorularla sık sık gündeme gelmektedir.
Enflasyon, malların ve hizmetlerin fiyatlarının artması olarak tanımlanabilir. Ancak malların ve hizmetlerin fiyatları zaman içinde artabilir ya da azalabilir. Enflasyon sadece belirli bir malın ya da hizmetin fiyatının tek başına artması değildir, fiyatların genel düzeyinde sürekli bir artış göstermesidir. Diğer bir deyişle yalnızca bazı malların fiyatlarının sürekli artması veya tüm malların fiyatlarının bir sefer artması enflasyon değildir.
Enflasyon Nedir?
Enflasyon, fiyatların genel düzeyinin sürekli ve hissedilir şekilde artışına enflasyon denir. Enflasyon kavramı sadece belirli bir malın ya da hizmetin fiyatının yalnız başına artması değildir. Fiyatların genel düzeyinin sürekli olarak bir artış göstermesidir.
Enflasyonun düşmesi; fiyatların genel olarak düşmesi, insanların alım gücünün artış göstermesi, gelirlerinin yükselmesi anlamına gelmez. Enflasyonun düşmesi, fiyatların daha az artarak, insanların alım güçlerinin daha az şekilde azalması ve bunun sonucunda da istikrar ve refah anlamına gelir.
Enflasyon oranları, merkez bankasının para politikasında atacağı adımları doğrudan etkileyebileceği için, kurlar üzerinde de çok fazla etkilidir. Çünkü enflasyon oranları, merkez bankasının faiz oranları üzerinde yapacak olduğu değişiklikler için öncü göstergedir. Örnek verilecek olursa eğer, enflasyon oranlarının, merkez bankasının hedeflerinden daha yukarı yönde sapması durumunda faizlerde artış olması beklentisi ön plana çıkar ve enflasyon oranının merkez bankalarının hedeflerinin altında kalma durumunda ise faizlerde düşüşlerin olma beklentisi ön plana çıkar.
Enflasyon Nasıl Hesaplanır?
Enflasyon hesaplaması yapmak için resmi olarak istatistik kurumları tarafından belirlenen ve temsili bazı mallarını içeren bir sepet oluşturulmaktadır. Türkiye’de TÜİK tarafından belirlenmiş olan sepet değerinin zaman içinde değişimleri gözlemlenir. Resmi istatistik kurumları, fiyatların değişimi saptamalarını yapmak için her ay, muayenehane benzin istasyonu, hizmet sağlayıcılar gibi birden çok yeri inceler. Oluşturulan bu endeksler kullanılarak hesaplamalar yapılmaktadır.
Çekirdek Enflasyon Nedir?
Çekirdek enflasyon kavramı, fiyatlarda görülmüş olan tüm geçici etkilerin çıkarılmasının sonucunda fiyatların genel düzeyindeki artışlar anlamına gelir. Başka bir deyiş ile çekirdek enflasyon, enflasyonun geçici bir şekilde ya da bir defaya mahsus olarak etkilerden arındırılmış olan kalıcı kısmıdır.
Türkiye özelinde, fiyatlarda gözlemlenmiş olan tüm geçici etkilerin arındırılması hali ile oluşturulmuş bulunan özel kapsamlı TÜFE göstergelerini kullanılarak ölçülmüş olan enflasyona çekirdek enflasyon denir.
Çekirdek enflasyon göstergeleri genel olarak dışlama yöntemiyle elde edilir. Bu kapsamda bakıldığında, dışsal olan etkilere daha açık olan ve geçici nitelikleri taşıyabilen, enerji, temel gıda maddesi fiyatları ve dolaylı olarak vergiler bu gibi enflasyon hesaplamalarında dışlanmış olan başlıca unsurdur.
