Ortaokul öğrencilerinden Zeynep Sare Koç, hazırladığı çalışmada insan vücudunda doğal olarak bulunan melatonin hormonunun bağırsak mikrobiyomu üzerindeki etkisini araştırdı. Son yıllarda bilim dünyasında giderek daha fazla önem kazanan hormon-mikrobiyom etkileşimini deneysel verilerle ele alan proje, bilimsel içeriğiyle dikkat çekti.
Araştırma kapsamında bağırsak mikrobiyomunun üyelerinden biri olan Enterobacteraerogenes bakterisi üzerinde farklı melatonin konsantrasyonlarının etkisi incelendi. Kontrollü laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde bakteriler, farklı melatonin seviyeleri içeren besiyerlerinde 30 C’de 24 saat süreyle inkübe edildi. Bakteriyel büyüme ise koloni oluşturan birim (CFU) sayımlarıyla nicel olarak değerlendirildi.
Deney sonuçları, melatonin konsantrasyonu arttıkça bakteriyel büyümenin de arttığını ortaya koydu. Elde edilen örneklerle, melatoninin yalnızca insan fizyolojisinde değil, mikrobiyal sistemler üzerinde de etkili olabileceğini gösterirken; bağırsak mikrobiyomunun düzenlenmesi ve hastalıklarla ilişkisi konusunda yeni araştırma alanlarına ışık tuttu.
Lise öğrencilerinden Ada Sarı ise ileri düzey bilimsel projesiyle önemli bir başarıya imza attı. Ada Sarı’nın çalışması, organik kimya ve fizik alanlarını bir araya getirerek donör ve akseptör moleküller arasında oluşan “exciplex” adı verilen uyarılmış komplekslerin ışık yayma özelliklerini inceledi. OLED teknolojileri, düşük enerji tüketimli aydınlatma sistemleri ve floresan tabanlı biyogörüntüleme uygulamalarında kritik rol oynayan bu yapıların araştırıldığı proje, hem bilimsel hem de teknolojik açıdan yüksek değer taşıyor.
Proje kapsamında trifenilamin tabanlı beş farklı donör molekülün elektronik yapıları detaylı biçimde analiz edilirken, moleküllerin exciplex oluşturma eğilimleri ile ortaya çıkan ışıma dalga boyu ve verimi arasındaki ilişki nicel olarak ortaya kondu. Organik sentez teknikleri, UV-görünür absorpsiyon ve floresans spektroskopisi, döngüsel voltametri yöntemleri ile desteklenen çalışma; Lippert-Mataga modeli ve yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) simülasyonlarıyla bilimsel olarak güçlendirildi.
Araştırma sonuçları, belirli moleküler yapıların daha yüksek dipol moment değişimi gösterdiğini ve belirli enerji aralıklarında kararlı ışımalar oluşturabildiğini ortaya koydu. Elde edilen örneklerin, ışık rengi ve verimi kontrol edilebilen yeni nesil optoelektronik malzemelerin geliştirilmesine katkı sunabileceği belirtiliyor.
Bilimsel Üretim Kültürü Güçlenerek Devam Ediyor
Öğrenciler projelere danışman öğretmenleri Hakan Özkaynak eşliğinde hazırlanırken, Şahinkaya Eğitim Kurumları Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Şahinkaya, öğrencilerin erken yaşlardan itibaren bilimsel araştırma süreçlerine dahil edilmesinin önemine dikkat çekerek, proje tabanlı eğitim anlayışıyla sorgulayan, araştıran ve üreten bireyler yetiştirmeyi hedeflediklerini ifade etti. Oğuzhan Şahinkaya, ortaokuldan lise düzeyine kadar elde edilen bu başarıların, okulun bilimsel vizyonunun ve araştırma kültürünün güçlü bir yansıması olduğu vurguladı.
Şahinkaya Eğitim Kurumları genç bilim insanlarının yetişmesine katkı sunmayı sürdürürken, TÜBİTAK gibi prestijli platformlarda elde ettiği başarılarla adından söz ettirmeye devam ediyor.
