Bursa’da, çiftçilik yapan Gürsu Ziraat Odası Başkanı Kamil Dönmez, dolu yağışına karşı geliştirilen ‘dolu topu’ sayesinde meyve bahçesini koruyor. Sistem içerisinde bulunan tüplerin 6 saniye arayla patlayarak bin metrelik daire içerisinde dolu yağışına sebep olan bulutu dağıttığını söyleyen Dönmez, “Dolu topu sayesinde çiftçinin binlerce liralık zarardan kurtulması mümkün” dedi.
Bursa’nın Gürsu Ovası’nda şeftali ve armut bahçeleri bulunan Gürsu Ziraat Odası Başkanı Kamil Dönmez, 2014 yılında meydana gelen dolu yağışı sebebiyle meyve bahçelerinden mahsul alamadı. Dolu yağışının vermiş olduğu zararın önüne geçebilmek için çeşitli araştırmalar yapan Dönmez, meyve bahçesine ‘dolu topu’ kurdu. Dönmez’in kurmuş olduğu sistem, hava durumunu takip eden özel bir firma tarafından kontrol ediliyor. Sistemin kurulduğu alan üzerinde dolu riski oluştuğu an, firma tarafından sisteme bağlı cep telefonuna mesaj gönderiliyor. Mesaj atıldıktan sonra aktif hale gelen cihazın içerisindeki tüpler 6 saniye arayla patlayarak, bin metrelik daire içerisinde dolu yağışına sebep olan bulutu dağıtıyor. Dolu yağışından gelecek olan zararı yüzde 90 azaltan sistem sayesinde çiftçinin binlerce liralık zarardan kurtulabileceğini söyleyen başkan Kamil Dönmez, sistemin tüm tarım arazilerinde kullanılması gerektiğini söyledi.
BİN DÖNÜMLÜK
Son yıllarda doğal afetlerden, özellikle de dolu yağışından çiftçinin büyük zarar gördüğünü söyleyen Dönmez, “Bölgemiz meyve ağırlıklı bölge olduğu için, meyve ağaçlarımız büyük zarar görüyor. Doludan korunmak için çeşitli alternatifler var ama bunlar biraz daha zahmetli ve ekonomik değil. Dolu yağışının oluşmasını engelleyen dolu topu var. Ben 5 yıldır kullanıyorum. Türkiye’de çok yaygın değil. Bir cihaz 200 bin lira civarında. Yüzlerce dönüm alanı dolu yağışından koruyabiliyor. Dekar başına baktığınız zaman 200 lira gibi bir bedeli var. Yıllık kullanımına geldiğimizde, içeride patlamayı sağlayan tüp, ateşlemeyi sağlayan GSM operatörü, aküsü göz önüne alındığında ortalama yıllık 5 bin lira gibi bir gideri var. Kurulum maliyetinin ardından kullanım maliyeti ise dekar başına yıllık 6 lira gibi bir rakam civarında tutuyor. Gürsu 35 bin dönümlük bir ova. Bu ovayı korumak için 25 adet dolu topu aldığımızı varsaydığımızda 5 milyon gibi bir rakama bedel gelir. Gürsu çiftçisinin Tarım Sigortaları Havuzu’na (TARSİM) ödediği para yıllık 10 milyon lira. Bu 5 milyon lirayı bir kez ödediğiniz zaman ondan sonra sadece kullanım bedeli ödeyeceksiniz. Çiftçilerimiz, yetkililer, bakanlık bunu biraz daha araştırıp çiftçilere düşük faizli kredi, destek, birazı çiftçinin kendi katkısıyla bu sistemi devreye sokmak için zaman ayırmalarını temenni ediyoruz” dedi.
6 SANİYEDE BİR TÜPLER PATLAMAYA BAŞLIYOR
Sistemin nasıl çalıştığı hakkında bilgiler aktaran Dönmez, “İçeride bir GSM operatörünün hattı var. Ankara’da anlaşma yaptığım hava durumlarını takip eden özel bir firma var. Cihazınızın olduğu bölgeye dolu bulutu 30 kilometre daire alanı içerisine girdiği zaman, anlaşmış olduğu firma sisteme mesaj atarak sistemi aktif hale getiriyor. 6 saniyede bir, tüpler patlamaya başlıyor. Cihazın patlamasıyla birlikte yukarıda oluşan bin metrelik daire içerisindeki bulutları dağıtıyor. Doluyu oluştuktan sonra engellemeniz mümkün değil. Önemli olan o dolu yağışının oluşmaması. O yüzden, dolu topu sayesinde çiftçinin binlerce liralık zarardan kurtulması mümkün” ifadelerini kullandı.
‘200 TON ARMUDU ÇÖPE ATMAK ZORUNDA KALDIM’
Dolu yağışının meyve bahçesine verdiği zarardan sonra bu sistemi kurduğunu belirten Dönmez şunları söyledi; “2014 yılında bahçemde yüzde 90 oranında bir zarar oluştu. Ondan sonra bu cihazı koydum. Yaklaşık 40 dönüm bir armut bahçesinde yaklaşık 200 ton armudu çöpe atmak zorunda kaldım. 350 bin lira civarında ekonomik zarar yaşadım. TARSİM’den ben bunun tamamını alsam dahi ertesi sene için yine zararım var. O yüzden bu sistemi kurarak dolu yağışının tarım arazisine verecek zararın önüne geçmeyi planladım.”
