Bursa’nın su ihtiyacının önemli kısmını karşılayan Uludağ’ın eteklerindeki Nilüfer Barajı tamamen kurudu. Acı tablo yürekleri sızlatırken, 32 milyon metreküp büyüklükteki Doğancı Barajı’ndaki doluluk ise yüzde 14 olarak ölçüldü. Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Bölüm Başkan Yardımcısı Doç Dr. Babak Vaheddoost, Bursa’daki barajların doluluk oranlarının geçtiğimiz yıla nazaran yüzde 42’lik düşüş yaşandığını kaydederek Bursa’nın artık su şehri olmadığına dikkat çekti. Doğru planlamalar yapılarak uzun vadede su sorununun çözülebileceğini söyleyen Vaheddoost, şehir planlamalarında nüfus, tarım ve sanayi kadar iklim değişikliğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğinin altını çizdi.
Bursa artık su şehri değil
Yeşili, doğası kadar bir su şehri olarak anılan Bursa’nın yaşanan iklim değişikliği ve kuraklık nedeniyle artık bir su şehri olarak değerlendirilmemesi ve israfın önüne geçilmesi gerektiğini söyleyen Doç Dr. Babak Vaheddoost, “Bursa’nın su kaynakları olarak Doğancı Barajı ve Nilüfer Barajı var. Bunlar dışında yer altı su kaynaklarımız var. Uludağ’daki su rezervleri bizim için önemli. Bu bizim en önemli su kaynaklarımız, Bunlara baktığımız zaman her birinin ayrı bir stres altında olduğunu giderek su kütlesinde düşüş yaşandığını kolaylıkla görebiliyoruz. Barajların sularında dağ suları toplanıyor, birikiyor. BUSKİ’nin kendi sitesinden de baktığımızda geçen seneye nazaran yüzde 42’lik bir düşüş yaşanmış. Uzun vadede bakmak gerekiyor bu tür şeylere ama bu düşüşü biz her yerde görebiliyoruz. Bunların hepsi bize ileride Bursa’nın artık bir su şehri olmadığını, daha dikkatli kullanmamız gerektiğini gösteriyor. Tabii ki hiçbir şey için geç olduğunu düşünmüyorum. Doğru bir planlama yaparak bunun üstesinden gelebileceğimizi düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
3 istasyondan saniye saniye ölçülüyor, kuraklık devam ediyor
Bursa’nın en önemli su kaynaklarından Uludağ ve eteklerindeki istasyonların verileri baz alınarak yapılan çalışmalarda, kuraklığın önümüzdeki yıllarda şiddetle artacağının öngörüldüğünü kaydeden Vaheddoost, “Uludağ bölgesindeki 3 istasyonu baz alarak biz bir kuraklık süresi üzerinde bir çalışma yaptık. Keles istasyonu, Uludağ istasyonu ve Osmangazi istasyonlarını baz aldık. Uludağ’ın hem zirvesi hem de aşağı bölgelerdeki kulaklığın süresine bir değerlendirme yaptık. Bu çalışmaya bakarsak önümüzdeki yıllarda kuraklığın daha uzun süre devam edilebileceğini görüyoruz. Özellikle 2041-2070 yılları arasında bu kuraklığın süresi yüzde 90’lara kadar artabiliyor, yılın birçok kısmının kurak geçebilecek duruma gelecek. Dolayısı ile şimdiden bunu göz önünde bulundurmamız gerekiyor” şeklinde konuştu.
Türkiye’de şebeke kaçağı ortalaması yüzde 50, Bursa’da ise yüzde 30
Kuraklığın önüne geçmek ve su sorununu çözmek için kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar gerektiğini belirten Vaheddoost, “Kısaca özetlemek gerekirse bunu 3 farklı şekilde çözümleyebiliriz kısa, orta ve uzun vadeli olarak. Kısa vadede, Türkiye’de şebekede suyun israf edilmesi yüzde 50’lere kadar varabiliyor bu rakam Bursa’da yüzde 30 civarında bunun önlemleri alınabilir, daha verimli şebekeler ya da teknoloji ile birlikte su kaçakları düşürülebilir. Tarımda biraz daha verimli su ve sulama sistemleri kullanılabilir. Dünyada kullanılmaya başlanan atık suları uygun bir şekilde tekrar değerlendirmekte çözüm yolu olabilir. Bu hem müsilaj durumuna faydası olacak hem de bizim sularımızı tekrardan kullanmak adına bir çözüm olacaktır. Orta vadede ise planlarken iklim senaryolarını, iklim değişikliklerini havanın ısınacağı ve yağışın daha az geleceğini göz önünde bulundurarak planlama yapmamız gerekiyor. Özellikle şehrimiz planlarında nüfus ile ilgili, tarımın gelişmesi ile ilgili planlamalar yaparken bu iklim senaryolarını göz önünde bulundurursak bizim için orta vadede bir çözüm olacaktır. Uzun vadedeki çözümlere bakmak istediğimizde artık güncel suyla ilgili çözümlere bakmak istersek, topyekün çözümlere doğru gidiliyor, bu gibi planlamalarda bölgenin nüfusu, ekonomisi, sanayisi her şeyi göz önünde bulundurarak planlama yapılır. Aynı zamanda mesela siz enerji tüketiyorsunuz bir yerde elektrik yoksa yeni binalar veya sanayi kurulamaz. Aynı şekilde suyu da bir enerji bir materyal gibi düşünüp nasıl daha uygun ve doğru şekilde kullanılacağına bakılırsa uzun vadede bize bir çözüm sunacaktır” dedi.
Selahattin Saygı Doğancı Barajı aktif hacim 32,6 milyon metreküp, Nilüfer Barajı’nın aktif hacmi ise 34,05 milyon metreküp. Çınarcık Barajı’nın aktif hacmi ise 186.7 milyon metreküp. Yeni baraj Doğancı’nın 5.7 katı
Nilüfer’in 5.5 katı aktif hacme sahip. Şu anda Çınacık Barajı’nda 120 milyon metreküp su mevcut. Bağlantı ile ilk etapta Çınarcık Barajı’ndan Doburca’daki tesislere günde 110 bin metreküp su aktarımı yapılacak.
