Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Bilim İletişim Ofisi koordinasyonunda, Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) Bilim İletişimi Ofisi organizasyonunda hayata geçirilen “Bilim Kafe” etkinlikleri kapsamında, BTÜ’lü akademisyenler bilimsel bilgi ve birikimlerini topluma aktarıyor. Belirli aralıklarla farklı konular ve akademisyenlerle düzenlenmesi planlanan etkinliğin ilki, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve uluslararası patentli zemin sıvılaşmasını önleyen bor katkılı malzemenin mucidi olan Prof. Dr. Eyübhan Avcı’nın katılımıyla gerçekleşti. Dr. Sadık Ahmet Gençlik ve Spor Merkezi’nde yer alan Yıldırım Kafe’de düzenlenen bu ilk “bilim buluşmasında” Prof. Dr. Eyübhan Avcı, deprem gerçeği ile ilgili önemli paylaşımlarda bulundu ve alınması gereken önlemler hakkında vatandaşları bilgilendirdi.
Prof. Dr. Avcı Bursa’nın depremselliğini anlattı
Bursa’nın depremsellik riskini vatandaşlara anlatan Prof. Dr. Avcı, “Bursa ve çevresinden geçen çok sayıda fay hattı bulunuyor. Bu faylardan herhangi birisinde deprem olması durumunda Bursa’nın hasar görme riski oldukça yüksek” dedi. Depremlerde hasar oluşumuna etki eden faktörleri sıralayan Prof. Dr. Eyübhan Avcı, depremin büyüklüğü, şiddeti, süresi, depremin odağına olan derinlik, depremin oluşturacağı ivme, zemin özellikleri ve üst yapının niteliğinin hasar durumunu değiştirdiğini kaydetti.
Zemin iyileştirmesi büyük öneme sahip
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerini ele alan Prof. Dr. Avcı, özellikle Hatay’da zemin sıvılaşmasına bağlı yaşanan yıkımların, zemin etkisinin önemini bir kez daha gözler önüne serdiğini aktardı. Prof. Dr. Eyübhan Avcı, yaşanan depremler sonrası zeminde meydana gelen sıvılaşma olayının ve yumuşak zemin etkisinin önlenmesinde, zeminlerin iyileştirilmesinin büyük öneme sahip olduğunu belirtti.
Binaların depreme karşı direnci nasıl ölçülür?
Vatandaşlara, binalarının depreme dirençli olup olmadığını nasıl öğrenebileceklerinin yol haritasını veren Prof. Dr. Eyübhan Avcı, “Binaların depreme dirençli olup olmadıklarının belirlenmesi için deprem performans analizleri yapılmaktadır. Deprem performans analizi kapsamında yapılan çalışmalara ilk olarak zemin araştırmaları ile başlanır. Zemin etütleri yapılarak zeminin sıvılaşma riskinin ve yumuşak zemin etkisinin bulunup bulunmadığı tespit edilir. Üst yapıda ise yapılan tahribatlı ve tahribatsız deneyler sonrası deprem performans analizine sokulur. Analizler sonrası zeminde veya üst yapıda risk olup olmadığı değerlendirilir. Risk var ise zemin ve üstyapının güçlendirilip, güçlendirilmeyeceği ilk seçenek olarak değerlendirilir. Güçlendirme yapılamayacak olması durumunda veya güçlendirme yapmanın maliyetinin yeniden yapım maliyetini aşacağının belirlenmesi durumunda yapının yıkılarak yeniden yapılması seçeneği değerlendirilir. Vatandaşlarımız, üniversitelere veya yetkili firmalara başvurarak deprem performans analizlerini yaptırabilirler” diye konuştu.
“Geliştirdiğimiz bor katkılı malzeme sıvılaşmayı önlüyor”
Uluslararası patentli zemin sıvılaşmasını önleyen bor katkılı malzeme buluşunu vatandaşlara anlatan Prof. Dr. Eyübhan Avcı, şunları söyledi: “Bor katkılı zemin enjeksiyon malzemesi, yerli ve milli imkanlar kullanarak geliştirdiğimiz yeni nesil bir zemin iyileştirme malzemesidir. Geliştirdiğimiz bor katkılı zemin enjeksiyon malzemesi zemin içindeki boşluklara yerleşerek katılaşıyor, zemini katı bir kütle haline getiriyor ve zemindeki sıvılaşma olayını ortadan kaldırıyor. Bu malzeme ile yeni yapılacak yapıların zeminlerinin yanında mevcut binaların zeminlerinin iyileştirilmesinde de kullanılabiliyor. Bor katkılı zemin enjeksiyon malzemesini bor madeninden elde ettik. Tamamen yerli imkanlar kullanılarak elde edildi. Diğer yöntemlerle kıyaslandığında daha etkili, ekonomik ve çevre dostu bir malzemedir.”
Rektör Çağlar: Bilim Kafe farklı akdemiysen ve konularla devam edecek
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, Bilim Kafe buluşmalarının ilkini vatandaşların yoğun ilgisiyle tamamlamanın mutluluğunu yaşadıklarını belirterek, Bursa Teknik Üniversitesinin yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetleriyle değil, aynı zamanda toplumsal katkı sağlama misyonuyla da hareket ettiğinin altını çizdi. Bu tür çalışmaların, bilimsel bilgi ile toplum arasındaki bağı güçlendirdiğini vurgulayan Rektör Çağlar, Bilim Kafe programının, vatandaşla bilimsel etkileşimi artırma konusunda önemli bir adım olduğunu ifade etti. BTÜ bünyesinde kurulan Bilim İletişimi Ofisi aracılığıyla benzer etkinliklerin artarak devam edeceğini belirten Çağlar, “Üniversitelerimizin Bilim İletişimi Ofisleri vasıtasıyla toplumla daha güçlü bir bağ kurmasına imkân tanıyan Yükseköğretim Kurulu Başkanımız Sayın Prof. Dr. Erol Özvar’a teşekkür ediyorum. BTÜ olarak Bilim Kafe etkinliklerimizi, farklı akademisyenlerimizin bilgi ve deneyimlerini vatandaşla buluşturacak şekilde sürdürmeyi hedefliyoruz” dedi.
