Beylikler döneminin Birgi’deki mührü
Aydınoğlu Beyliği’ne başkentlik yapan Ödemiş ve çevresinin tarih, kültür ve inanç merkezi olan Birgi, en eski islami eserlere de ev sahipliği yapıyor. 14’üncü yüzyılın başlarında Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından merkezi Birgi olmak üzere Büyük Menderes’ten Tire ve Selçuk’a kadar uzanan bir bölgede kurulan Aydınoğluları Beyliği’nden günümüze ulaşan en önemli eserler, ‘Aydınoğlu Mehmet Bey Camii’ ve ‘Ümmü Sultan Şah Türbesi’. Halk arasında ‘Aslanlı Cami’ ve ‘Ulu Cami’ gibi isimlerle de anılan Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, Anadolu’da beylikler döneminden kalma en eski camilerinden biri. Selçuklu mimarisinde sık görülen “çok ayaklı camiler” grubunda yer alan camii, bölgeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerden büyük ilgi görüyor.
3 yıldır ibadete kapalı
Birgi’de 1312 yılında Aydınoğulları Beyliği’nin kurucusu Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından yaptırılan Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, son 10 yıldır bakımsızlığı ve ilgisiz bırakılması ile gündeme geliyor. 6 Ekim 2021’de ihalesi yapılan, 12 Kasım 2021 tarihinde ihale alan müteahhide teslim edilen tarihi cami için 600 gün iş süresi verildi ancak süre bitmiş olmasına rağmen cami açılamadı. 712 yıllık ecdat yadigarı ibadethanenin restorasyonu 3 yıldır tamamlanamadı. İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğünün ilgilendiği restorasyon daha sonra da sürüncemede kaldı. Ziyaretçilerin uğrak noktası olan tarihi caminin restorasyonunun yarım kalması, bölge halkının ve esnafın tepkisini çekti. Hem kültürel hem de tarihi açıdan önem taşıyan caminin etrafı demir saçlarla çevrilirken, 3 yıldır tamamlanamayan restorasyonun yeniden ne zaman başlayacağı ise merak konusu oldu.
“İhale bekliyoruz, tarih belli değil”
Birgi Mahallesi Muhtarı Mutlu Sulukan, caminin ikinci bir ihale aşamasında olduğunu söyledi. Hala ihaleye çıkılmadığını ifade eden Sulukan, ecdat yadigarı caminin turizme kazandırılması ve ibadete açılması için beklediklerini söyledi.
Muhtar Mutlu Sulukan, “İkinci bir ihale aşamasını bekliyor, ihaleye çıkılmadı. Tarihi de belli değil. ‘Tasarruf tedbirleri kapsamında’ diyorlar; ama hala bekliyoruz. Biran önce hayata geçirilip tekrardan kazandırılması gerekiyor; çünkü çok ziyaretçisi var, soran kişilerde çok. Aydınoğlu Beyliği’ne dayanan tarihi bir cami. Birgi’mizin sembollerinden biri bu cami. İç tarafında eksiklikler var, çatısı onarıldı ve yapılması gereken bir takım tadilatlar var” dedi.
“Kendi komşumuz öldüğünde bile haberimiz olmuyor”
Esnaf Çağatay Mutlu da, “3-4 senedir bu şekilde bekliyor cami. Biz insanlara cevap vermekten artık yorulduk. Kendi işlerimizi de aksattı bu durum. Etrafı saçla çevrildi ve merdivenle giriş yapıyoruz içeri. İşlerimizi yüzde 100 etkiledi; çünkü çok yavaş ilerliyor. Ödenek çıkmadığı da söyleniyor” diye konuştu.
Niyazi Aslantaş ise son olarak şu ifadelere yer verdi: “Biran önce yapılması lazım artık. Gelen ziyaretçilerimizde camimizi soruyor. Namaz kılmak isteyenler olunca diğer camilere yönlendiriyoruz. Şuan bir çalışmada yok. Cenazemiz oluyor, sala verilmiyor. Mahallemizde bir insan bile ölse, salasını duyamıyoruz. Kendi komşumuz öldüğünde bile haberimiz olmuyor.”
