Avrupa’da bu yaz peş peşe yaşanan dört büyük sıcak hava dalgası, kıta genelinde can kayıplarını ciddi biçimde artırdı. Henüz kesinleşmeyen verilere göre, Avrupa’nın yaklaşık yarısını kapsayan bölgelerde normal dönemlere kıyasla en az 35 bin ek ölüm kaydedildi. Almanya, Fransa ve İspanya, sıcak hava dalgalarının en ağır sonuçlarının görüldüğü ülkeler arasında yer aldı. Bu üç ülkedeki fazladan ölümlerin toplamının 25 bini aştığı belirtilirken, ağustos ayına ilişkin verilerin henüz tam olarak sisteme yansımadığı ifade edildi. Uzmanlar, nihai bilanço ortaya çıktığında rakamın daha da yükselmesinden endişe ediyor.
Almanya’da sıcaklar ölüm rekoru kırdırdı
Sıcaklık kaynaklı can kayıplarında Almanya başı çekiyor. Robert Koch Enstitüsü verilerine göre, nisan ayının başından ağustos ayının ilk günlerine kadar ülkede yaklaşık 14 bin kişi aşırı sıcakların etkisiyle hayatını kaybetti.
Özellikle haziran ayının son haftasında yaklaşık 9 bin 600 ölüm kaydedildi. Bu tablo, Almanya’da sıcaklık kaynaklı ölümlerin takip edilmeye başlandığı dönemden bu yana en ağır yaz mevsimlerinden birine işaret ediyor.
İspanya’da da bilanço dikkat çekici boyutlara ulaştı. Carlos III Sağlık Enstitüsü’nün verilerine göre, mayıs ayından bu yana yaklaşık 5 bin kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle yaşamını yitirdi. Böylece ülkede 2022’deki rekor aşılırken, sıcaklık kaynaklı ölümlerde yeni bir zirveye ulaşıldı.
Fransa, İtalya ve İngiltere’de de can kayıpları arttı
Fransa’da yüzlerce meteoroloji istasyonunda sıcaklıkların 40 dereceyi aşmasının ardından can kayıpları da hızla yükseldi. Mayıs sonu ile temmuz sonu arasındaki dönemde 7 binden fazla fazladan ölüm bildirildi.
Ancak yetkililer, mevcut rakamların henüz nihai olmadığını belirtiyor. İlk hesaplamaların elektronik ölüm belgelerine dayanması nedeniyle ilerleyen aylarda sayıların değişebileceği değerlendiriliyor.
İtalya’da yapılan modellemeler, sıcak hava dalgalarının yol açtığı toplam can kaybının 5 bin ile 8 bin arasında olabileceğini ortaya koyuyor. İngiltere’de ise mayıs ve haziran aylarındaki sıcak hava dalgalarının yaklaşık 2 bin 900 kişinin ölümüne neden olduğu tahmin ediliyor.
Belçika, Hollanda, Polonya ve İsviçre’de de sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte ölüm oranlarında belirgin artışlar görüldü.
Sıcak hava kronik hastalıkları tetikliyor
Uzmanlara göre aşırı sıcaklar çoğu zaman ölüm belgelerine doğrudan “sıcak hava” olarak yansımıyor. Yüksek sıcaklıklar özellikle kalp-damar, solunum ve böbrek hastalıkları gibi mevcut sağlık sorunlarını ağırlaştırarak ölüm riskini artırıyor.
Bu nedenle sıcaklığa bağlı gerçek can kaybının belirlenmesi aylar sürebiliyor. Ağustos ayı verilerinin de henüz tam olarak hesaplamalara dahil edilmemesi, Avrupa’daki toplam bilançonun önümüzdeki dönemde daha da ağırlaşabileceği değerlendirmelerine yol açıyor.
Dünya Sağlık Örgütü ise iklim değişikliği, küresel sıcaklık artışı ve yaşlanan nüfusun etkisiyle Avrupa’da aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarının son 20 yılda yüzde 30’dan fazla arttığına dikkat çekiyor.
Avrupa’nın geniş bir bölümünde sıcaklıkların 40 dereceyi aşması, aşırı sıcakların artık yalnızca bir hava olayı değil, giderek büyüyen bir halk sağlığı tehdidi haline geldiğini ortaya koyuyor.
