Anayasa Mahkemesi, aracı kullanırken kural ihlali yapanlara ceza kesilmesini, kural ihlalinden haberi olmayan araç sahiplerine ise ceza uygulanmamasına yönelik karar aldı.
Resmi Gazete’de yer alan detaylara göre, genellikle çakar diye tabir edilen ışıklı ve sesli cihazları kullananlara kesilen idari para cezasında değişikliğe gidilmesi yönünde karar alındı.
KANUN MADDESİ NE DİYOR?
Tokat 2’nci Sulh Ceza Hakimliği’nin, Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı itiraz başvurusuna konu olan Karayolları Trafik Kanunu’nun 26’ncı maddesindeki “Belirli araçlarda, çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretleri bulundurulması zorunludur.” ibaresi ve “(Ek: 18/10/2018-7148/16 md.) Mevzuatta belirtilen ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazların mevzuatta izin verilmeyen araçlara takılması ve kullanılması yasaktır. (Değişik: 17/10/1996-4199/11 md.) Araçların dışında bulundurulması zorunlu işaretlerden başka, araçlara; reklam, yazı, işaret, resim, şekil, sembol, ilan, flama, bayrak ve benzerlerinin takılması, yazılması, sesli ve ışıklı donanımların bulundurulması ve izin verilmesine dair esas ve usuller ile diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir. (Değişik fıkra: 21/11/2024-7533/25 md.) Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler ile üçüncü fıkrasına göre çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücülere 690 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanır. İkinci fıkra hükümlerine uymayan sürücülere ise 96.000 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. İkinci fıkra hükümlerinin son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla kez ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 192.000 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Sürücü, aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca, tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir.” kurallarda değişiklik yapılması talep edildi.
NEYİN DEĞİŞMESİ İSTENDİ?
Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuruda suçun şahsiliği ilke savunuldu ve suçu işleyen kişiyle araç sahibinin ayrı tutulması gerektiği, araç sahibine ceza kesilmemesi gerektiğine yönelik talep ortaya çıktı.
Anayasa Mahkemesi itirazın gerekçesini ele aldığında, kişilere ceza verilebilmesi için hukuka aykırı eylemin kanunda belirtilmiş olması ve bu eylemin o kişi tarafından gerçekleştirildiğinin kanıtlanması gerektiği, buna karşılık araç sahibinin hangi eyleminin suç sayıldığının açık bir şekilde gösterilmediği ve araç sahibi olma ile suç arasındaki illiyet bağının ne suretle oluştuğunun da belirtilmemesi nedeniyle kuralın Anayasa’nın 2 ve 38’inci maddelerine aykırılık oluşturduğuna karar verdi ve iptalinin gerektiğini açıkladı.
