Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic ve AB Komisyonu’nun Akdeniz’den Sorumlu Üyesi Dubravka Suica, bugün gerçekleştirilen komisyon toplantısının ardından basın toplantısı düzenledi. Toplantıya ilişkin brifing öncesinde Ukrayna’daki savaşa ve Rusya aleyhindeki 19’uncu yaptırım paketi hazırlıklarına değinen Kallas, “Polonya ve Romanya’ya yönelik insansız hava araçları (İHA) ile yapılan ihlaller, bu çatışmanın daha tehlikeli bir aşamaya geçtiğinin işaretidir. Rusya, Batı’yı test ediyor. Putin, herhangi bir zayıflık sezmesi halinde daha ileriye gidecektir, bizi sınamak istiyor. Avrupa kararlı bir şekilde karşılık vermelidir. Komisyon başkanının dün belirttiği üzere komisyon, 19’uncu yaptırım paketini yakında sunacaktır” dedi.
“Amacımız İsrail’i cezalandırmak değil, Gazze’deki insani durumu iyileştirmektir”
Bugünkü komisyon toplantısında Gazze’deki savaş ve İsrail hükümetinin Gazze şehrine yönelik kara operasyonunu da görüştüklerini ifade eden Kallas, “İsrail’in Gazze şehrine yönelik harekatı, çatışmanın yeni bir tırmanışı olup, insani krizi daha da derinleştirecektir” diye konuştu. Yüksek Temsilci Kallas, AB Komisyonu’na Hamas, İsrail hükümetindeki aşırıcı bakanlar, şiddet yanlısı yerleşimciler ve Batı Şeria’daki cezasızlığı destekleyen kuruluşları hedef alan güçlü bir yaptırım paketi sunduğunu açıkladı.
Kaja Kallas ayrıca, İsrail’e ticari imtiyazların kısmen askıya alınmasına yönelik bir teklifin toplantıda komisyon üyeleri tarafından kabul edildiğini ve üye ülkelerin onayına sunulacağını duyurdu. Kallas, “Çok net olmak istiyorum. Amacımız İsrail’i cezalandırmak değil, Gazze’deki insani durumu iyileştirmektir. Üye devletlerin tamamı, Gazze’deki durumun sürdürülemez olduğu konusunda hemfikir. Savaşın sona ermesi, acıların dinmesi ve rehinelerin derhal serbest bırakılması gerekiyor. Bu sonuca ulaşmak için elimizdeki tüm araçları kullanmalıyız. Aynı zamanda, iki devletli çözümün altını kazan Batı Şeria’daki tehlikeli gelişmeleri gözden kaçırmamalıyız” ifadelerini kullandı.
“İran’ın nükleer sorununa diplomatik çözüm bulma penceresi, çok hızlı bir şekilde kapanıyor”
İran’a yönelik yaptırımlara geri dönülmesi konusuna da değinen Kallas, “İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile bir görüşme gerçekleştirdik. İran’ın nükleer sorununa diplomatik bir çözüm bulma penceresi, çok hızlı bir şekilde kapanıyor. Uluslararası yaptırımların yeniden yürürlüğe girmesine sadece haftalar kaldı. İran, Fransa, İngiltere ve Almanya’nın taleplerini karşılamak için güvenilir adımlar atmalı. Bu, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile tam işbirliği ve tüm nükleer tesislerin gecikme olmadan denetime açılmasını gerektiriyor” şeklinde konuştu.
“Böyle bir teklif niçin geçen yıl sunulmadı?”
Yüksek Temsilci Kaja Kallas, basın toplantısında İsrail aleyhinde böyle bir teklifin geçtiğimiz yıl neden sunulmadığı yönündeki bir soruya, “Hepimiz, Komisyon Başkanı’nın bu noktaları önerdiği (Birliğin Durumu) konuşmasını dinledik. Bence bu, durumun ne kadar değiştiğini gösteriyor. E1 yerleşimlerini görüyoruz, Gazze şehrine askeri harekatı görüyoruz. Tüm bu gelişmeler, halka daha fazla acı getiriyor. İşte bu tartışmayı bu nedenle bugün yapıyoruz” dedi.
“Üye devletlerde kamuoyu, Gazze’deki acı nedeniyle gerçekten değişti”
Teklifin AB üyesi ülkeler tarafından kabul edilip edilmeyeceğine yönelik bir soruya Kallas, “Yaptırımlar oy birliği gerektiriyor. Ticaret teklifleri ise nitelikli çoğunluk oylaması kapsamına giriyor. Konseyde durumun nasıl olduğunu siz de gayet iyi biliyorsunuz. Üye devletlerde kamuoyunun Gazze’deki acı nedeniyle gerçekten değiştiğini görüyoruz. İnsanlar, bu acının sona erdirilmesini istiyor” diye konuştu.
“İsrail’den ithal edilen mallar, AB pazarına ayrıcalıklı erişim hakkını kaybedecek”
Basın toplantısında İsrail’e uygulanacak ticari yaptırımlara ilişkin teklifin detaylarını açıklayan AB Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, teklifin İsrail ile Ortaklık Anlaşması’nın 2’inci ve 79’uncu maddelerinde insan hakları ve demokratik ilkelere saygı ile ilgili olduğunu vurguladı. Sefcovic, teklifin İsrail’e tanınan imtiyazlı gümrük vergileri uygulamaları ve malların serbest dolaşımını kapsadığını söyledi. Sefcovic, “Pratik olarak bu, İsrail’den AB’ye yapılan ithalatın AB pazarına ayrıcalıklı erişimini kaybedeceği, bu tür malların AB’nin serbest ticaret anlaşması bulunmayan diğer üçüncü ülkelere uygulanan gümrük vergilerine tabii tutulacağı anlamına gelmektedir” ifadelerini kullandı.
AB Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Sefcovic, “Bu adımı atmak zorunda kalmaktan üzüntü duyuyoruz. Ancak Gazze’de devam eden insani kriz karşısında bu adımı hem uygun hem de orantılı olarak görüyoruz. Konsey, bu önlem hakkında nitelikli çoğunlukla karar verecek. Avrupa Parlamentosu ise usulüne uygun şekilde bilgilendirilecektir” şeklinde konuştu. Avrupa Birliği’nin İsrail’in bir numaralı ticaret ortağı olduğunu vurgulayan Sefcovic, İsrail’i Gazze’deki insani krizi sona erdirmek için adım atmaya çağırdı.
“Bu kararın tüm bağlamı son derece siyasi”
Maros Sefcovic, teklif edilen tedbirin etkisinin 2024 yılı ticaret rakamlarına göre 227 milyon euro ile sınırlı olacağı ve bu durumun İsrail’in yaklaşımını değiştirmesinin nasıl beklenebileceği yönünde bir soruya, “Rakamlarınız doğru. Ancak burada yalnızca ticaretten ve yalnızca rakamlardan bahsetmiyor. Bu kararın tüm bağlamı son derece siyasidir” ifadeleriyle cevap verdi.
Sefcovic, İsrail ile silah ticareti ve İsrailli illegal yerleşimlerden mal alımına son verilmesi gibi konularda niçin adım atılmadığına ilişkin sorulara ise toplantı gündeminde sadece Ortaklık Anlaşması’na ilişkin konuların bulunduğu şeklinde cevap verdi.
İsrail hükümetine ikili destek askıya alındı
Basın toplantısında AB Komisyonu’nun Akdeniz’den Sorumlu Üyesi Dubravka Suica ise İsrail hükümetine ikili desteğin askıya alındığını duyurdu. İsrail hükümetine kalkınma ve iş birliği projeleri çerçevesinde sağlanan 14 milyon euroluk meblağdan henüz sözleşmeye bağlanmamış olan 9,4 milyon euro’nun dondurulduğunu açıklayan Suica, “Yeni faaliyetlerin ortaklaşa belirlenmesi veya yeni sözleşme imzalanması konusunda ilerleme olmayacaktır. Bu, Komisyon’un mevcut durumda olduğu gibi, olağanüstü durumlarda bağımsız olarak alabildiği bir karardır. Sahadaki şartlar değişirse geri alınabilir” dedi. Suica, Filistin yönetimine ve İsrailli sivil toplum kuruluşlarına desteğin bu karardan etkilenmeyeceğini ifade etti.
