İnsan vücudundaki kasların hareketlerini ya da iskelet sisteminin duruşunu etkileyen fiziksel engel haline yol açan “serebral palsi” yani halk arasındaki adıyla “beyin felci” hastalığına değinen Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Ayşe Şener Boduç, hastalığın en sık sebepleri arasında hamilelik ve doğum sırasındaki etkenlerin bulunduğunu söyledi. Serebral palsinin, beyinde oluşan bir hasar nedeniyle, motor fonksiyon kaybı, postür ve hareket bozukluğuna neden olduğunu vurgulayan Dr. Boduç hasarın beynin hangi bölgesinde ve ne kadar yaygın olduğuna bağlı olarak serebral palsinin belirtilerinin değiştiğini, bu nedenle bazı hastalar hafif yürüme sorunları yaşarken, diğerlerinin tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kalabileceğini ifade etti.
“SP’nin birçok nedeni var”
Hastalığın görülme sıklığının toplumlara göre değişmekle birlikte her bin bebekte 1,5 ila 3 oranında görüldüğünü dile getiren Dr. Boduç, “Tanı; hikâye, fizik muayene ve destekleyici laboratuvar testleri ile konulmaktadır. Çoğu zaman hastalığın sebebi bulunamamakla birlikte, bilinen en sık sebepleri arasında hamilelik ve doğum sırasındaki bazı etkenler yer alır. Bu etkenler arasında erken (prematüre) doğum, gebe annede kontrolsüz hipertansiyon, hamileyken geçirilen kanamalar ve enfeksiyonlar sayılabilir” dedi.
Dr. Boduç, bebeğin oksijensiz kalmasının ve doğum sonrası geçirilen ağır iltihabi hastalıkların da serebral palsiye neden olabileceğine dikkat çekerek, “Bebeğin doğum esnasında veya sonrasında oksijensiz kalması veya doğumdan sonra geçirilen ağır iltihabi hastalıklar, kafa darbeleri, serebral palsiye yol açabilir. Çocuğun özellikle hareket gelişimi yaşıtlarına göre gerideyse, örneğin daha geç oturmuş, daha geç emeklemiş veya daha geç yürümeye başlamışsa; duruşu, oturuşu hareketleri normalden farklıysa bir hekimin görmesi gereklidir. Spastisite/kas sertliğini serebral palside sıklıkla görmekteyiz. Kas sertliği fonksiyonları olumsuz etkilemektedir. Her ne kadar beyin hasarı ilerleyici olmasa da, kas iskelet problemlerinin yaşla ilerlediği bir klinik tablo izliyoruz. Bu ilerlemede spastisitenin önemli katkıları bulunuyor. Kas sertliği aktif bir şekilde tedavi edilmezse fonksiyon bozukluğuna ve kontraktürlere neden olabilir” ifadelerini kullandı.
“Botoks, fonksiyonları korumak için etkili bir yöntem”
Hastalıkta uygulanan botoks tedavisinin özellikle fonksiyonları korumak için etkili bir yöntem olduğunun altını çizen Dr. Boduç, “Spastisitenin azaltılmasında fizik tedavinin yanı sıra botoks enjeksiyonları, selektif dorsal rizotomi, intratekal baklofen pompası ve sinir blokajları yer almaktadır. Endikasyonları olan hastalarda botoks uygulaması oldukça etkilidir. Botoks, kontraktürü önlemede, ağrıyı azaltmada, bakımı kolaylaştırmada, cihazlamayı, seri alçılamayı ve pozisyonlamayı kolaylaştırmada, en önemlisi de fonksiyonları korumada oldukça etkilidir” diye konuştu.
Bu nedenle serebral palsi tanısı almış hastaların düzenli takibinin önemini vurgulayan Dr. Boduç serebral palsili çocuğun modern tıbbın destek tedavileriyle pek çok becerisini ilerletebileceğini, bu çocukların topluma kazandırılabileceklerini dile getirdi.
