Japonya’nın 1910-1945 yılları arasındaki Kore işgali sırasında Japon şirketlerin bazı Korelileri zorla çalıştırdığı yönündeki iddialar ve mağdur yakınlarının tazminat talepleri Tokyo-Seul arasındaki başlıca diplomatik sorunlardan biri olmayı sürdürürken, Güney Kore hükümetinden konuya ilişkin çözüm önerisi geldi. Güney Kore Dışişleri Bakanı Park Jin konuyla ilgili yaptığı açıklamada, özel sektör tarafından yapılacak bağışların Güney Kore merkezli bir vakıf aracılığıyla hak talebinde bulunan mağdur yakınlarına tazminat olarak ödenebileceğini söyledi. Güney Kore hükümetinin Kore Yarımadası’nda giderek zorlu hale gelen ortam karşısında demokrasi, piyasa ekonomisi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları gibi evrensel değerleri paylaşan en yakın komşusu Japonya ile çalışmayı umduğunu vurgulayan Park, Japon şirketlerin gönüllü katkıları ve kapsamlı bir özür ile Tokyo’nun bu teklife olumlu şekilde yanıt vermesini umduklarını da sözlerine ekledi.
Japonya memnuniyetle karşıladı
Seul’un teklifini “Japonya ile Güney Kore arasındaki sağlıklı bir ilişkiye dönüş” olarak yorumlayan Japonya Başbakanı Fumio Kishida ise, “İlişkilerimizi daha da geliştirmek için Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol ile yakın iş birliği içinde çalışmayı dört gözle bekliyorum” ifadelerini kullandı. Japonya Dışişleri Bakanı Yoshimasa Hayashi de teklifin Japonya ile Güney Kore arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ve diğer alanlardaki ilişkilerin genişletilmesi için bir itici güç olacağını umduğunu dile getirdi. Buna rağmen Hayashi, Tokyo’nun tazminat konusu da dahil olmak üzere sömürge yönetimiyle ilgili tüm meselelerin ilişkileri normalleştiren 1965 tarihli ikili bir anlaşma kapsamında tamamen ve nihai olarak çözüldüğü yönündeki tutumunda bir değişiklik olmadığını vurguladı.
ABD cephesinden açıklama geldi
Konu hakkında konuşan ABD Başkanı Joe Biden ise planın Kore ve Japonya halkları için daha güvenli bir gelecek oluşturmada kritik bir adım olduğunu söyledi. Tokyo ve Seul’ün Washington’un en önemli iki müttefiki olduğunu belirten ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken de ikili ilişkileri geliştirmeye yönelik çabalardan memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Tarihi ihtilaf
Japonya’nın 1910-1945 yılları arasında Kore Yarımadası’ndaki işgal ve sömürge yönetimi döneminde zorla ve hiçbir ücret almadan çalıştırıldıklarını iddia eden işçiler ve yakınları, Güney Kore’de Japon şirketleri aleyhine dava açmıştı. Japonya, Güney Kore ile 1965’te diplomatik ilişkilerin normalleştirilmesi için yürütülen görüşmelerin ardından imzalanan anlaşma sonrası ülkeye aktarılan hibe, bağış ve kredilerin “savaş tazminatı” niteliğinde olduğunu belirterek tazminat konusunun kapandığını ileri sürmüştü. Tokyo-Seul ilişkileri, savaş zamanı uygulamaları nedeniyle önceki Güney Kore Devlet Başkanı Moon Jae In döneminde de gergin bir seyir izlemişti.
