Bu yıl 2’ncisi yapılan Antalya Diplomasi Forumu’nda ‘Afganistan: Yeni bir gerçekliklerle nasıl başa çıkılır’ başlıklı panel düzenlendi. Panelde Afganistan’da Taliban’ın yönetimi ele almasının ardından kurulan geçici hükümetin Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi, Özbekistan Dışişleri Bakanı Abdulaziz Kamilov ve MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın konuşmacı olarak yer aldı.
Amir Khan Muttaqi, besmele çekerek başladığı konuşmasının ilk bölümünü elindeki kağıttan okudu. Dünya genelinde binlerce diplomatik misyon ve yüz binlerce diplomat olmasına rağmen birçok devlette savaşın devam ettiğini söyleyen Muttaqi, “Savaşları başlatan, tırmandıran ve derinleştiren olumsuz diplomasi, bize mevcut diplomasi tarzının temelden sorunlu olduğunu ve diplomatik yöntem ve yapıların kayda değer ölçüde tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Diplomasideki bu sorun, 40 yıldır devam eden çatışmanın olumsuz etkilerinden mustarip bir ülke olan Afganistan tarafından gayet iyi anlaşılıyor” dedi.
‘TÜM DÜNYAYA GÜVENCE VERİLMİŞTİR’
ABD ile aralarında olan diyalogla ilgili konuşan Muttaqi, “Merhum liderimiz, Amir-ul Mumineen Mullah Muhammad Umar Mujahid, 2001 yılında Amerika ile bir diyalog kurulması teklifinde bulunmuş ama ABD yönetimi, askeri işgalden vazgeçmemiştir. Silahlı bir işgale silahlı direnişte bulunmak hem görevimiz hem de bir ihtiyaç olmuştur. Fakat buna rağmen 2010 yılında ABD ile müzakereler başlamış, iki ülke arasında diyalog tekrar canlanmış, samimi bir diplomasi yürütülmüş ve 29 Şubat 2020’de varılan mutabakat sonucunda dış güçler Afganistan’dan çekilmiş ve Afganistan topraklarının başkalarına karşı kullanılmayacağı konusunda tüm dünyaya güvence verilmiştir” diye konuştu.
‘AFGANİSTAN DÜNYA İLE BİRLİKTE HAREKET ETMEK İSTEMEKTEDİR’
Tüm taraflar ile diplomasi ve diyalog halinde olduklarını belirten Amir Khan Muttaqi, “Tüm siyasi ve askeri rakiplerimiz için af ilan ettik ve bu affı uygulamaya koyduk. Afganistan, geçmişe sünger çekmek ve anlayış, meşru ortak çıkar ve iş birliği temelinde dünya ile birlikte hareket etmek istemektedir. Tüm dünya devletlerine Afganistan topraklarının uluslararası barış ve güvenliği tehdit etmek için kullanılmayacağı garantisini veriyoruz ve diğer ülkelerden de bu konuda mütekabiliyet bekliyoruz” dedi.
‘POLİTİKALARIMIZ TARAFSIZLIK TEMELLİ’
Afganistan’ın büyük güç olan ülkelerle yan yana yer almasını istediklerini söyleyen Muttaqi, şöyle devam etti:
“Afganistan yolsuzlukta dünyada birinci olarak ilan edildi ancak bu şimdi 0’a indirildi. Afganlar evlerinden çıkarmıyorlardı, artık evlerinden çıkıp yolculuk yapabiliyor. Afganistan’da DAEŞ kontrol edilemiyordu. Ancak 40 yıl sonra Afganistan’ın gerçekten merkezi bir hükümeti var. Bizim politikalarımız daima tarafsızlık temelli. Afganistan’ın büyük güçlerle yan yana yer almasını istiyoruz. Güney ve Orta Asya arasında bağlantı olmasını ve ekonomik refaha erişmesini istiyoruz. Afganistan gerçekten Asya’nın kalbindedir ve bu kalpte sorun çıkarsa bu sorun her yere yayılacaktır.”
‘MİLYONLARCA AFGAN MÜLTECİ HALE GELDİ’
Afganistan’ın savaş ile mahvedilmiş bir ülke olduğunu belirten Muttaqi, “Afganistan hükümetini güçten düşürmek isteyen kişi bizim istikrarsızlığımızı isteyenlerle taraf tutmaktadır. Afganistan hükümeti ile iş birliği yapmak mülteci akınını durduracaktır. Milyonlarca Afgan mülteci haline geldi. Afgan hükümetinin güçlendirilmesi gerekiyor ki mülteci akını dursun. Şu an hiç birisi siyasi mülteci değil, hepsi ekonomik mülteci durumunda. Özellikle ABD ve Avrupa ülkeleri 20 yıldır Afganistan’dalar ve hiçbir sonuç çıkmadı. Artık Afganistan’ın gelişmesi için bizimle iş birliği yapmalarını istiyoruz. 442 bin kadın ve erkek üniversite öğrencimiz var. Afganistan çok büyük bir ülke ve savaş tarafından mahvedilmiş bir ülke. Lütfen onu hep beraber istikrara kavuşturalım” ifadelerini kullandı.
Amir Khan Muttaqi, panel sonrası Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ikili görüşme gerçekleştirdi.
