Trump: Netanyahu’yu desteğim kurtardı
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ekim’de Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İsrail seçimleri öncesinde Netanyahu’ya verdiği desteğin yarışın seyrini değiştirdiğini iddia etti.
Kendisinden üçüncü şahıs olarak söz eden Trump, paylaşımında Netanyahu’nun büyük bir yenilgi yerine başa baş bir sonuç, hatta zafer elde edebileceğini belirterek bu değişimin kendi desteğinin ardından yaşandığını savundu. Trump, açıklamasında Orta Doğu, İsrail ve ABD için iyi olanı istediğini de ifade etti.
Trump seçimden önce Netanyahu’ya açık destek vermişti
Trump, İsrail seçimlerine günler kala Netanyahu’ya destek açıklamıştı. Netanyahu’yu İran’a karşı mücadelede ABD’nin önemli bir ortağı olarak nitelendiren Trump, İsrail Başbakanı’nın yeniden seçilmesini istediğini duyurmuştu.
ABD Başkanı, Netanyahu dışında bir ismin göreve gelmesi durumunda Washington’ın İran’la mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalabileceğini öne sürmüştü. Trump, seçimlerden hemen önce de İsrailli seçmenlere Netanyahu’ya oy verme çağrısında bulunmuştu.
Netanyahu’dan Trump’a teşekkür
Netanyahu da seçim öncesinde Trump’ın desteğine sosyal medya üzerinden teşekkür etmişti. İsrail Başbakanı, iki ülkenin İran politikasındaki iş birliğine dikkat çekerek birlikte başladıkları işi tamamlayacaklarını söylemişti.
Netanyahu, Trump’la kurduğu yakın ilişkiyi seçim kampanyasında da öne çıkarmıştı.
Oy sayımında Likud ilk sırada
İsrail’de oy sayımı devam ederken paylaşılan kısmi sonuçlara göre, Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi en fazla oy alan parti konumunda bulunuyor.
Associated Press’in 28 Ekim tarihli haberine dayandırılan verilere göre, oyların yaklaşık yüzde 40’ının sayıldığı aşamada Likud’un oy oranı yüzde 21,70, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi’nin oy oranı ise yüzde 15,72 olarak kaydedildi.
Ancak Likud’un birinci sırada bulunması, Netanyahu’nun yeniden hükümet kuracağı anlamına gelmiyor. İsrail’de başbakan doğrudan halk oyuyla seçilmiyor. Hükümetin kurulabilmesi için 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Netanyahu ve muhalefet çoğunluk için yarışıyor
Seçim gecesi yayımlanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu’nun liderliğindeki sağ blok ile Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunun birbirine yakın sonuçlar aldığını gösterdi. Bazı projeksiyonlarda iki bloğun da yaklaşık 51 sandalyede kaldığı görüldü.
Bu tablo, taraflardan hiçbirinin tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadığına işaret ediyor. Arap partilerinin parlamentodaki temsilinin artabileceğine ilişkin tahminler de hükümet kurma görüşmelerinde bu partilerin tutumunu önemli hale getiriyor.
Netanyahu, Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümete karşı olduğunu belirtirken Eisenkot, seçim sonuçlarının ülkede değişim talebini yansıttığını savundu.
Trump’ın desteği seçim sonucunu değiştirdi mi?
Trump, Netanyahu’nun seçim performansındaki değişimin doğrudan kendi desteğinden kaynaklandığını ileri sürdü. Ancak bu iddiayı kesin biçimde doğrulayan bir veri bulunmuyor.
Seçim öncesinde yayımlanan kamuoyu araştırmalarında Netanyahu’nun partisi ve koalisyon ortaklarının zorlandığı görülürken Trump’ın desteğinin seçmen tercihlerini ne ölçüde etkilediği belirsizliğini koruyor.
Bu nedenle Trump’ın Netanyahu’yu yenilgiden kurtardığı yönündeki açıklaması, kesinleşmiş seçim sonuçlarından ziyade ABD Başkanı’nın kendi siyasi etkisine ilişkin değerlendirmesi olarak öne çıkıyor.
İsrail muhalefetinden Trump’ın desteğine tepki
Trump’ın seçim öncesinde Netanyahu’ya açık destek vermesi İsrail muhalefetinde de tartışma yarattı.
Muhalefetin önde gelen isimlerinden Gadi Eisenkot, Trump’a saygı duyduğunu ancak İsrail’in demokratik bir ülke olduğunu belirterek ülkenin başbakanını yalnızca İsrail vatandaşlarının belirlemesi gerektiğini savundu.
Eski Başbakan Naftali Bennett de İsrail’in geleceğine seçmenlerin karar vereceğini ifade etti.
İsrail’de hükümet süreci nasıl işleyecek?
Seçimlerin ardından nihai sonuçların açıklanmasıyla parlamentodaki sandalye dağılımının kesinleşmesi bekleniyor. Sonuçların netleşmesinin ardından partiler, hükümeti kurabilecek çoğunluğu sağlamak için görüşmelere başlayacak.
Hiçbir bloğun 61 sandalyeye ulaşamaması halinde koalisyon görüşmelerinin uzaması veya yeni bir seçim ihtimalinin gündeme gelmesi mümkün. Trump’ın Netanyahu için zafer ihtimalinden söz etmesine rağmen, İsrail Başbakanı’nın görevine devam edip edemeyeceği henüz kesinleşmiş değil.
