Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, yaraların iyileşme sürecinin ve enfeksiyon riskinin görsel olarak takip edilmesine yardımcı olacak “akıllı yara örtüsü” geliştiriyor. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenen proje ile yara bölgesindeki pH değişimini renk değişimiyle gösterebilen bir yara örtüsünün tasarlanması ve geliştirilmesi hedefleniyor. “Lokalize Sensör Yapısına Sahip pH-Duyarlı Akıllı Yara Örtüsünün Tasarımı ve Optimizasyonu” başlıklı projenin yürütücülüğünü Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Gül Türe, araştırmacılığını ise Doç. Dr. Ayşenur Yeşilyurt üstleniyor.
Yara iyileşme sürecinde bölgedeki pH değerinin değişmesi, iyileşmenin seyri ve enfeksiyon açısından önemli bilgiler sağlayabildiğini ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Ayşegül Türe, “Özellikle enfekte yaralarda pH değerinin yükselmesi, sağlık profesyonellerinin takip ettiği göstergeler arasında yer alıyor. Proje kapsamında geliştirileceğimiz yara örtüsü sayesinde bu değişimin, renk değişimi üzerinden gözle görülebilir hâle getirmeyi amaçlıyoruz” dedi.
Sensör örtünün belirli bir bölümünde yer alacak
Geliştirilecek sistemde pH değişimini algılayan sensör, yara örtüsünün tamamına yayılmak yerine belirli bir bölgesine yerleştirilecek. Böylece renk değişiminin daha kolay fark edilmesi, yara örtüsünün dayanıklılığının korunması ve farklı katmanların birbiriyle uyumunun artırılması hedefleniyor.
Doğal malzemelerden elde edilecek
Yara örtüsünün temel yapısında, su tutabilen ve film oluşturabilen PVA/CMC esaslı bir polimer sistem kullanılacak. pH değişimini algılayacak sensör bölümü ise kitosan içerisinde doğal pigmentlerden yararlanılarak oluşturulacak. Bu yapı sayesinde yara bölgesindeki değişimlerin renk üzerinden takip edilmesi planlanıyor.
Prototipin performansı farklı özelliklerle test edilecek
Proje kapsamında geliştirilecek yara örtüsünün ne kadar sıvı tutabildiği, pH değişimlerini ne kadar doğru ve hızlı iletebildiği, dayanıklılığı, ışık geçirgenliği ve renk değişiminin ne kadar süre korunabildiği gibi özellikler test edilecek. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda tasarımın optimize edilmesi ve kullanılabilir bir prototipe dönüştürülmesi hedefleniyor. Proje sonunda, özellikle enfeksiyon gelişiminin ve yaranın iyileşme sürecindeki değişimlerin yara bölgesine ek bir müdahalede bulunmadan ve görsel olarak takip edilmesini destekleyebilecek yenilikçi bir akıllı yara örtüsü ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
Rektör Çağlar: Araştırmalarımız somut çıktılara dönüşüyor
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede yürütülen araştırmaların toplumsal ihtiyaçlara yönelik somut çıktılara dönüşmesinin önemine dikkat çekerek, akademisyenlerin farklı disiplinlerde geliştirdiği çalışmaların sağlık alanında da değerli katkılar sunduğunu belirtti. Rektör Çağlar, TÜBİTAK tarafından desteklenen projelerin araştırma kültürünün güçlenmesine ve üniversitenin bilimsel üretim kapasitesinin gelişmesine önemli katkı sağladığını ifade etti.
