Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin görüşmeleri sürüyor. Teklifin birinci bölümünde yer alan 5 madde, Genel Kurul’daki görüşmelerin ardından kabul edildi.
Düzenleme, tasfiyeye konu fonların malvarlıklarının şeffaf ve etkin biçimde tasfiye edilmesini, hukuka aykırı şekilde fon dışına çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesini amaçlıyor. Geri kazanılan kaynakların fon pay sahiplerine aktarılmasına ilişkin usul ve esaslar da teklifte yer alıyor. Düzenlemenin, kapsam dışındaki diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacağı belirtildi.
Tasfiye sürecinde SPK yetkili olacak
Kabul edilen maddelere göre, tasfiye işlemleri Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. SPK; fon varlıklarının tespiti ve nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahipliğinin belirlenmesi ve yatırımcılara yapılacak ara ve nihai ödemeler gibi konularda karar verebilecek.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların ortak menfaatlerinin korunması ve varlıklardan mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi esas alınacak. Gerekli görülmesi halinde varlıkların borsa dışında satılmasına da SPK tarafından onay verilebilecek.
Fon pay sahipliği ise tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek. İlgili kurum ve kuruluşlar, tasfiye işlemlerinin yürütülmesi için gerekli bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) vermekle yükümlü olacak.
Bilgi suistimali yapanlara ödeme yapılmayacak
Genel Kurul’da kabul edilen bir önergeyle, fonların temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatlarının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen bazı TEFAS işlemlerinin de tasfiye kapsamına alınması öngörüldü.
Buna göre, tasfiyeye konu fonlar için 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilmesine rağmen gerçekleştirilemeyen talimatlar nedeniyle katılma payları bloke edilen yatırımcılar da fon pay sahibi olarak kabul edilecek.
Öte yandan, SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine hükmedilen fonlarla bağlantılı piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği ya da bu fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Teklifte, tasfiye sonunda elde edilen dağıtılabilir nakdin yatırımcıların hesaplanan alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak ödeme yöntemleri de düzenlendi.
Fon pay sahiplerinin net yatırım tutarı, fona yaptıkları nakit girişleri ve fondan aldıkları nakit çıkışları esas alınarak MKK tarafından hesaplanacak. Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması dikkate alınacak.
SPK tarafından belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutarı aşmayacak şekilde, net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ödemeler, ilgili düzenlemede belirtilen hesaplama ve mahsup esaslarına tabi olacak.
Fon varlıklarından çıkarılan değerler geri alınacak
Düzenlemeyle, fon malvarlığından mevzuata aykırı biçimde çıkarılan değerler ile görünüşte mevzuata uygun olsa bile fonun menfaatine hizmet eden gerçek bir ekonomik amacı bulunmadan gerçekleştirilen işlemler de kapsama alındı.
Bu işlemler nedeniyle fonun zarara veya kayba uğratılması halinde öncelikli sorumluluk, fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketine ait olacak. Zararda sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler de şahsen sorumlu tutulabilecek.
Sorumluların görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak. SPK tarafından belirlenen zarar ve sorumluluk tutarları TMSF’ye bildirilecek, ardından ilgili mevzuat kapsamında tahsilat ve takip işlemleri başlatılabilecek.
Teklifin 5. maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
45 binden fazla yatırımcı için 40,8 milyar liralık işlem tamamlandı
Tasfiye sürecine ilişkin açıklanan bilgilere göre, A1 Portföy, Bulls Portföy ve Pardus Portföy yönetimindeki 66 yatırım fonunda bulunan 45 binden fazla kişiye yönelik yaklaşık 40,8 milyar liralık ayni ve nakdi tasfiye işlemleri Ziraat Bankası tarafından tamamlandı.
Bu gelişmeyle tasfiye sürecindeki fon sayısı 131’den 65’e geriledi.
Paylaşılan verilere göre, Ziraat Bankası’nın tasfiyesinden sorumlu olduğu fonlarda 151 bin 247, İş Bankası’nın tasfiyesinden sorumlu olduğu 6 fonda ise 388 bin 718 tekil yatırımcı bulunuyor. Fon krizinden etkilenen toplam yatırımcı sayısının 455 bin 578 olduğu belirtilirken, yaklaşık 350 bin yatırımcının fonlardaki tutarının 1 milyon liranın altında olduğu ifade edildi.
Soruşturmalarda 85 kişi tutuklu
7 Ekim 2026 itibarıyla sorunlu fon şirketlerinin yöneticilerinin de aralarında bulunduğu 220 kişi hakkında işlem yapıldığı bildirildi. Bu kişilerden 85’inin tutuklandığı, 23 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldığı ve 81 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı uygulandığı kaydedildi.
Suç gelirlerinin kaçırılmasının önlenmesi amacıyla 63 gerçek ve 12 tüzel kişiye ait taşınır ve taşınmazlar hakkında 21 el koyma kararı verildiği, 67 kişi ve şirketin banka hesapları, kripto varlıkları ve kiralık kasalarındaki varlıklara da el konulduğu belirtildi.
