Kosova’da haftalardır devam eden cumhurbaşkanlığı seçimi krizi, anayasal sürenin dolmasına saatler kala çözüldü. 120 sandalyeli Kosova Meclisi’nde yapılan oylamada, Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi Başkanı Justina Shiroka Pula, 81 oy alarak Kosova’nın yeni cumhurbaşkanı seçildi. 2008-2011 yılları arasında Ekonomi Bakanı olarak görev yapan Shiroka Pula oylamanın ardından yaptığı açıklamada, “Bu yetki sadece bir kişiye ait değil. Vatandaşlarımıza ait. Ben tüm vatandaşların cumhurbaşkanı olacağım” diye konuştu.
İktidar ile muhalef anlaştı, erken seçimin önüne geçildi
Pula, cumhurbaşkanlığı seçiminde Kosova Demokratik Parti adayı Eliza Hoxhaj ile yarıştı. Shiroka Pula’nın seçimi, Başbakan Albin Kurti’nin iktidardaki Vetevendosje partisi ile muhalefetteki Kosova Demokrat Partisi arasında Lahey’deki Kosova savaş suçları mahkemesinin yetkilerini sınırlamak üzere yapılan anlaşmanın ardından gerçekleşti. Shiroka-Pula’nın seçilmesiyle, cumhurbaşkanının belirlenememesi halinde gündeme gelecek Meclis’in feshedilmesi ve erken parlamento seçimine gidilmesi ihtimali de ortadan kalkmış oldu. Böylece Kosova’da haftalardır devam eden cumhurbaşkanlığı krizi, anayasal sürenin dolduğu son gün (6 Ekim) 81 oyla seçilen Justina Shiroka Pula’nın cumhurbaşkanı seçilmesiyle sona erdi.
Cumhurbaşkanlığı krizinin başlangıcı
Kosova’da 7 Haziran’da gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından uzun süre siyasi belirsizlik yaşandı. Yeni Meclis’in oluşturulması ve hükümetin kurulması sürecinin tamamlanmasının ardından cumhurbaşkanlığı seçimi ülkenin önündeki en önemli siyasi gündem maddesi haline geldi. Cumhurbaşkanının seçilmesi için tanınan anayasal 60 günlük süre 8 Ağustos’ta başladı ve 6 Ekim’de sona erdi. Bu süre içerisinde siyasi partiler arasında cumhurbaşkanlığı için çeşitli isimler üzerinde görüşmeler yapılmış, ancak uzun süre uzlaşma sağlanamamıştı. Kosova Başbakanı Albin Kurti, ilk aşamada Bekim Sejdiu’nun cumhurbaşkanlığı için aday gösterilmesini önermiş, ancak Sejdiu adaylığı kabul etmemişti. Daha sonra farklı isimler üzerinde görüşmeler başlamıştı. Feride Rushiti ve Meclis Başkanı Glauk Konjufca’nın isimleri de gündeme gelmişti. Ancak özellikle Kosova Demokratik Parti’nin bu isimlere destek vermemesi nedeniyle siyasi uzlaşma sağlanamamıştı.
Kritik gün: 6 Ekim
Cumhurbaşkanlığı için tanınan sürenin son gününde (6 Ekim) siyasi partiler arasında görüşmeler yoğunlaşmış, Başbakan Albin Kurti akşam saatlerinde yeni bir formül önermişti. Kurti, milletvekillerini Meclis Genel Kurulu’na çağırarak önce Özel Mahkemeler Yasası’nın, ardından cumhurbaşkanlığı adayının görüşülmesini teklif etmişti. Kurti’nin yeni adayı ise Kosova Bilim ve Sanat Akademisi Başkanı Justina Shiroka Pula olmuştu. Shiroka-Pula’nın daha önce Kosova Demokratik Parti hükümetlerinde görev yapmış olması, adaylığı konusunda siyasi uzlaşma ihtimalini artırmıştı.
PDK’dan destek
PDK Genel Başkanı Bedri Hamza, Justina Shiroka-Pula’nın partisinin kabul edebileceği bir aday olduğunu açıklamış, PDK ise kendi adayı olarak Eliza Hoxhaj’ı göstermişti. Böylece cumhurbaşkanlığı seçimi Shiroka-Pula ile Hoxhaj arasında gerçekleştirildi.
Kosova’da cumhurbaşkanlığı esasen sembolik bir makam, ancak cumhurbaşkanı seçmek için parlamentoda 3’te 2 çoğunluk gerektiği ve partilerin bir aday üzerinde anlaşmakta zorlandığı için sık sık siyasi istikrarsızlığın kaynağı oluyor.
