Akseki’nin 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki dağlık bölgelerinde yetişen kekikler, vatandaşların geçim kaynaklarından biri haline geliyor. Kimi vatandaşlar topladığı kekikleri kendi kışlık ihtiyacını karşılamak için kullanırken, kimi vatandaşlar ise hazırladıkları kekik demetlerini satarak aile bütçesine katkı sağlıyor. Bir demet kekik yaklaşık 50 liradan alıcı buluyor. Kekik toplarken bitkinin köklerine zarar vermemeye özen gösteren vatandaşlar, kekikleri bıçak veya makas yardımıyla kesiyor. Toplanan kekikler daha sonra kurutularak kış aylarında kullanılmak üzere saklanıyor veya satışa sunuluyor.
“Her yıl Göktepe’ye kekik toplamaya geliyoruz”
Akseki’nin Göktepe Yaylası’na her yıl olduğu gibi bu yıl da kekik toplamaya gelen Ayşe Çelik, kekik toplamanın kendileri için yıllardır devam eden bir gelenek olduğunu söyledi. Çelik, “Her yıl kekik zamanı geldiğinde Göktepe Yaylası’na çıkarak kekiklerimizi topluyoruz. Hem kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Burada doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusu ve aroması çok farklı. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de önemli bir gelir kaynağı” dedi.
Prof. Dr. Oktay Yeğen: “Akseki kekiği dünyada bir numaradır”
Akdeniz Üniversitesi’nden emekli olan, yaklaşık 30 yıldır kekik ve kekik yağı üzerine bilimsel çalışmalar yürüten Prof. Dr. Oktay Yeğen, Akseki ve çevresinde yetişen karabaş kekiğinin önemli özelliklere sahip olduğunu söyledi. Akseki’de özellikle Thymus spicata olarak bilinen karabaş kekiğinin yetiştiğini belirten Yeğen, bu türün kekik yağı açısından önemli bitkiler arasında bulunduğunu ifade etti.
Yeğen, “Yaklaşık 30 yıldır kekik yağı üzerinde çalışmalar yapıyorum. Kekik, Toros bölgesinde, özellikle Toros Dağları’nda yöresel olarak yetişiyor. Yaptığımız çalışmalarda kekik yağı elde edilen 20’den fazla bitki türü üzerinde araştırmalar gerçekleştirdik. Bunlar içerisinde Thymus spicata en önemli türlerden birisidir. Akseki ve civarında, Toros bölgesinde yetişmektedir” dedi.
Akseki kekiğinin özellikle içerdiği karvakrol oranıyla dikkat çektiğini belirten Yeğen, “Akseki’de yetişen kekiklerden elde edilen yağlarda karvakrol oranı yüzde 70’in üzerinde olabiliyor. Bu nedenle biyosidal özelliğinin yüksek olduğunu değerlendiriyoruz. Kekik yağının içerisinde 20’den fazla bileşen bulunuyor. Aynı kokuyu veren çok sayıda kekik türü olmasına rağmen bunların içerikleri aynı değil. Dolayısıyla kaliteleri de birbirinden farklı” diye konuştu.
“En kaliteli kekikler Akseki ve çevresinde”
Akseki ve çevresinin kaliteli kekik üretimi açısından önemli bir bölge olduğunu ifade eden Yeğen, “Araştırmalarımıza göre Toros Dağları’nda, özellikle kekik cenneti olarak nitelendirdiğimiz Akseki ve çevresinde yetişen kekikler kalite açısından öne çıkıyor. Özellikle 600 ile 900 metre rakım arasındaki bölgelerde yetişen kekiklerin kalitesinin yüksek olduğunu görüyoruz. Bu bitkiler doğal ortamlarında yetişiyor” dedi. Kekik yağının içerdiği bileşenler nedeniyle bilimsel araştırmalara konu olduğunu belirten Yeğen, özellikle karvakrol oranının ürünün özellikleri açısından önemli olduğunu söyledi.
“Türkiye dünya kekik ticaretinde önemli üreticiler arasında”
Türkiye’nin kekik üretimi ve ihracatında dünyada önemli bir konumda bulunduğunu belirten Yeğen, dünyada yaklaşık 100 bitkinin “kekik” adıyla anıldığını, Türkiye’de ise bunların yaklaşık 33 çeşidinden kekik yağı elde edildiğini söyledi. Yeğen, Türkiye’nin dünya baharat üretiminde önemli ülkeler arasında bulunduğunu belirterek, Türk kekiğinin başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç edildiğini kaydetti.
Toros Dağları’nın doğal ortamında yetişen kekik, Akseki’de hem yöre halkının geleneksel geçim kaynaklarından biri olmayı hem de Türkiye’nin önemli tarımsal ve aromatik bitkilerinden biri olmayı sürdürüyor.
