Erzincan Ovası’nın kuzeydoğu kesiminde, ova seviyesinden yaklaşık 60 metre yükseklikteki volkanik bir tepe üzerine kurulu Altıntepe Kalesi’nin adı ilk kez 1938 ve 1956 yıllarında gerçekleştirilen kaçak kazılarla gündeme geldi. Bölgede ilk bilimsel kazılar ise 1959 yılında Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında başlatıldı. 1967 yılına kadar devam eden çalışmalarda Urartu dönemine ait iç kale kapısı, tapınak-saray kompleksi, surlar, apadana, depo binası ve açık hava tapınağı gün yüzüne çıkarıldı.
Kalenin güney yamacında ortaya çıkarılan taş örme mezarların ise Urartu döneminin gömü geleneklerine ışık tuttuğu belirtildi.
Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından alan Kültür Bakanlığı’na devredilirken, tarihi yapının bazı bölümlerinin zaman içerisinde kaçak kazılar nedeniyle zarar gördüğü kaydedildi. Bölgede 2002 yılında Mehmet Karaosmanoğlu başkanlığında yeniden kazı ve koruma çalışmaları yürütüldü.
Yaklaşık 200 metre genişliğindeki tepe üzerinde yer alan Bizans dönemi sur kalıntılarının, bazı Urartu yapılarının üzerine inşa edildiği ve bu nedenle eski yapıların kısmen tahrip olduğu belirlendi.
Erzincan Müze Müdürlüğü yetkilileri, Altıntepe’nin Urartu Devleti’nin batıdaki en önemli eyalet merkezlerinden biri olduğunu belirtti. İlk sistematik kazılarda ortaya çıkarılan saray kompleksi, tapınak, havuzlar, kanalizasyon sistemi ve çok sayıda arkeolojik eserin, o dönemde Erzincan’da müze bulunmaması nedeniyle Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne götürüldüğü ifade edildi.
Altıntepe kazılarında gün yüzüne çıkarılan seramik parçaları, at koşum takımları, metal mobilya aksamları ve ok uçları gibi birçok eser ise bugün Erzincan Müzesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
