Rize’nin Ardeşen ilçesine bağlı Yeniyol köyünde, halk arasında “Amerikan kurdu” olarak adlandırılan zararlı tırtılların meyve ağaçları, fındık, kivi ve çay bahçelerine verdiği zarar yöre halkını endişelendiriyor. Bölgede yapılan saha incelemesinde zararlıların elma, armut, ıhlamur, karayemiş, fındık ve kivi başta olmak üzere çay bahçelerinde de görülmeye başladığı görüldü. Üreticiler, zararlının son 20-25 günde hızla çoğaldığını belirterek mücadele çalışması başlatılmasını istedi.
“20-25 günden beri çoğalmaya başladı”
Köy sakinlerinden Şeref Altay, zararlının nereden geldiği konusunda bölgede farklı iddiaların dile getirildiğini ancak kesin bir bilgilerinin bulunmadığını söyledi. Altay, ilk olarak kuruyan dal ve yaprakları keserek poşetlediğini belirterek “Nasıl yayıldığını ve nereden geldiğini biz de bilmiyoruz. Bu konuda bölgede bilgi kirliliği var. Yaklaşık 20-25 gündür hızla çoğalmaya başladı. İlk gördüğümde kuruyan dalları ve yaprakları kestim, poşetleyerek önlem almaya çalıştım. Daha sonra önünü alamayacağımız şekilde yayıldığını gördüm” dedi.
Zararlının özellikle elma, armut, ıhlamur çiçeği, karayemiş, fındık ve çay bitkisinde görüldüğünü söyleyen Altay, “Fındığa zarar verdi, çaya da yayılmaya başladı. Bölgede birçok aile geçimini çaydan sağlıyor. Çay bahçelerinde daha fazla yayılması üretici açısından ciddi sorun oluşturabilir” diye konuştu.
“Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz tehlike altında”
Kivi ve çay üreticisi Kasım Şişmanlar da zararlının her geçen gün arttığını ve bireysel yöntemlerle önlem alamadıklarını söyledi. Şişmanlar, “Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz şu anda tehlike altında. Her geçen gün daha fazla yayılıyor. Biz çay, kivi ve fındıkla geçiniyoruz. Zararlı bu ürünlerde de görülmeye başladı” şeklinde konuştu.
Kivi üretiminde hasat dönemine ilişkin belirsizlik yaşadıklarını dile getiren Şişmanlar, “Bu yıl yeni görülmeye başladı ancak önüne geçilemezse gelecek yıllarda daha büyük sorunlar yaşanabilir. Özellikle kiviyi sağlıklı şekilde toplayıp toplayamayacağımızı bilmiyoruz. İlgili kurumlardan bölgede inceleme yapmasını ve çözüm geliştirmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
“Armut meyvelerini kemirerek çürüttü”
Köy sakinlerinden Recep Döne ise armut ağaçlarının yapraklarının kuruduğunu, bazı meyvelerin ise zararlı tarafından kemirilerek çürüdüğünü öne sürdü. Döne, bölgede yetişen karayemiş ağaçlarının da tırtıllardan etkilendiğini belirterek şöyle konuştu:
“Karayemiş, yapraklarını yaz-kış dökmeyen dayanıklı bir ağaçtır. Buna rağmen yapraklarının kuruduğunu gördük. Karayemiş yaprağının tadı acıdır. Çay yaprağı da benzer şekilde acıdır. Bu nedenle zararlının çay bitkisinde de yayılmasından endişe ediyoruz.”
Ağaçların çevresindeki bazı çay köklerinde de kurumalar gözlemlediklerini ifade eden Döne, zararlıların yaprakların üzerine ağ benzeri yapılar oluşturarak yumurta bıraktığını söyledi.
Döne, “Yaprak ve meyvelerdeki zararın yanı sıra bırakılan yumurtalar nedeniyle gelecek yıllarda sayılarının daha fazla artmasından endişe ediyoruz” dedi.
“Ihlamur ağaçları kurudu, kivi ve çaya yayıldı”
Üreticilerden Turgay Parlak da bazı meyve ağaçlarının kurumaya başladığını ve zararlıların kivi ile çay alanlarına yayıldığını belirtti.
Parlak, “Önlem alınmaması durumunda ilerleyen dönemlerde daha ciddi zararlarla karşılaşabiliriz. Kivi ve çaylarımızda da görülmeye başladı. Bazı ıhlamur ağaçları kurudu. Her geçen gün yayılım artıyor. Bölgede inceleme yapılmasını ve gerekli mücadele çalışmalarının başlatılmasını bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yeniyol köyündeki üreticiler, zararlının türünün kesin olarak belirlenmesi, yayılım alanının tespit edilmesi ve uygun mücadele yöntemlerinin uygulanması için uzman ekiplerin bölgede çalışma yapmasını talep etti.
